Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giám sát của đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Phúc khóa XV

15/01/2022

Giám sát là một trong những chức năng cơ bản của hoạt động Quốc hội Việt Nam. Giám sát của Quốc hội là việc Quốc hội sử dụng các phương tiện và công cụ của mình để tìm hiểu xem chính sách, pháp luật do Quốc hội ban hành được thực thi như thế nào và các cơ quan Nhà nước thực hiện các chức năng luật định ra sao, trên cơ sở đó bảo vệ lợi ích của đất nước, của nhân dân.

Việc nghiên cứu về quyền giám sát và hoạt động giám sát của Quốc hội Việt Nam đã được quan tâm từ nhiều năm nay. Song chủ yếu tập trung nghiên cứu về hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội, giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội mà chưa đi sâu nghiên cứu về hoạt động giám sát của Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và Đoàn đại biểu Quốc hội. Xuất phát từ thực tiễn trên, năm 2020, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Phúc lựa chọn thực hiện đề tài “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giám sát của đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Phúc khóa XV”.

Căn cứ vào chương trình giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các ý kiến kiến nghị của cử tri, hàng năm Đoàn ĐBQH (gọi tắt là Đoàn) xây dựng kế hoạch giám sát năm cụ thể theo từng tháng, từng quý. Nội dung giám sát Đoàn lựa chọn tập trung đi sâu vào các vấn đề về kinh tế - xã hội, việc chấp hành chính sách pháp luật của Nhà nước và những vấn đề bức xúc mà cử tri có nhiều kiến nghị,… Đổi mới hoạt động giám sát, tại mỗi cuộc giám sát, Đoàn ĐBQH mời Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTTQ tỉnh, các sở, ngành ở tỉnh tham gia Đoàn giám sát. Trước khi nghe các đơn vị chịu sự giám sát báo cáo, Đoàn tổ chức các cuộc khảo sát thực tế kết quả thực hiện về nội dung giám sát, nghe các tổ chức cá nhân có liên quan đến nội dung giám sát phản ánh về hoạt động của cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát. Qua đó, chất lượng các cuộc giám sát của Đoàn được nâng lên rõ rệt, việc đánh giá sát với thực tiễn, các kiến nghị sửa chữa, khắc phục vi phạm đảm bảo đúng người, đúng việc được các đơn vị chịu sự giám sát nghiêm túc tiếp thu, kịp thời thực hiện.

Trong nhiệm kỳ khóa XIV, Đoàn ĐBQH tỉnh và các đại biểu Quốc hội đã thực hiện 12 cuộc giám sát trực tiếp, 06 cuộc giám sát qua văn bản. Sau giám sát Đoàn ban hành báo cáo gửi Quốc hội theo yêu cầu, đồng thời ban hành kết luận giám sát để các đơn vị chịu giám sát thực hiện, đồng thời đôn đốc, theo dõi các đơn vị thực hiện theo kết luận đảm bảo đúng quy định. Tham gia Đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội, tham gia 03 cuộc giám sát của Ủy ban pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước ở các cơ quan Trung ương, 08 cuộc giám sát của Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội về bình đẳng giới, chính sách lao động bảo hiểm xã hội, tình hình ma túy, mại dâm ở các Bộ, ngành Trung ương và trên địa bàn thành phố Hà Nội; Kết hợp khảo sát tình hình thực hiện chính sách hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở và việc quản lý, sử dụng Quỹ bảo hiểm y tế và y tế cơ sở ở các bộ, ngành Trung ương và một số địa phương; thực hiện 01 cuộc giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách pháp luật giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân giai đoạn 2012-2017 và các vụ việc khiếu nại tố cáo từ trước 31/12/2016 còn tồn đọng; giải quyết 11 đơn thư tồn đọng và kiến nghị theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh những kết quả đạt được chất lượng và hiệu quả giám sát của Đoàn ĐBQH vẫn còn tồn tại hại chế, chưa đáp ứng được yêu cầu: việc lựa chọn nội dung giám sát, thành lập Đoàn giám sát, hình thức và phương pháp tổ chức các cuộc giám sát, sự phối kết hợp với Hội đồng nhân dân, các cơ quan của địa phương trong quá trình giám sát, tính chất pháp lý và việc giải quyết các kết luận giám sát của Đoàn ĐBQH cấp tỉnh chưa được cụ thể; hiệu lực và hiệu quả hoạt động giám sát chưa cao, nặng về vụ việc, thiếu tính phòng ngừa. Rất ít cuộc giám sát do cá nhân đại biểu Quốc hội thực hiện,…

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của đại biểu Quốc hội, Đoàn ĐBQH đưa ra một số giải pháp sau:

Một là: Nâng cao nhận thức về hoạt động giám sát: Nâng cao năng lực, trách nhiệm của những cá nhân do Quốc hội bầu và phê chuẩn. Đảm bảo quyền lực Nhà nước về hành pháp và tư pháp thuộc về nhân dân, phục vụ nhân dân.

Hai là: Nâng cao chất lượng hoạt động của Đại biểu Quốc hội: nâng cao năng lực, trình độ, kỹ năng giám sát của Đại biểu quốc hội, tiến hành hoạt động giám sát độc lập, kỹ năng phối hợp giám sát với các đại biểu khác (kỹ năng tìm kiếm, thu thập thông tin phục vụ việc giám sát, kỹ năng sử dụng chuyên gia phục vụ quá trình giám sát, kỹ năng ứng xử với đối tượng chịu sự giám sát,…).

Ba là: Đổi mới cách thức xây dựng chương trình, chọn lựa nội dung và bố trí thời gian thích hợp để tiến hành giám sát: Đại biểu quốc hội nghiên cứu, đề xuất nội dung giám sát cho Đoàn ĐBQH, từ đó Đoàn ĐBQH xây dựng kế hoạch, chương trình giám sát cho Đoàn ĐBQH tỉnh cả nhiệm kỳ, từng năm, từng quý và mỗi tháng sao cho khoa học, cụ thể, sát với thực tế, có tính khả thi cao liên quan đến trách nhiệm của từng ĐBQH.

Bốn là: Đổi mới quy trình tổ chức đoàn giám sát và cách thức tiến hành hoạt động giám sát: Căn cứ vào chương trình giám sát đã được Đoàn ĐBQH nhất trí, lãnh đạo Đoàn ký ban hành. Đoàn ĐBQH tổ chức đoàn giám sát của Đoàn ĐBQH và tổ chức để ĐBQH trong Đoàn tiến hành giám sát việc thi hành pháp luật tại địa phương.

Năm là: Đổi mới việc theo dõi, đôn đốc, phúc tra quá trình thực hiện kiến nghị giám sát: quá trình theo dõi, đôn đốc nếu phát hiện có sự trì trệ, né tránh, cố tình không thực hiện kiến nghị giám sát hoặc thực hiện không nghiêm túc, có tính đối phó và thực hiện không đến nơi đến chốn, ĐBQH, Đoàn ĐBQH xem xét quyết định tổ chức đoàn giám sát tiến hành phúc tra thực hiện kiến nghị giám sát.

Sáu là: Tăng cường sự phối hợp trong hoạt động giám sát: tăng cường sự phối hợp các chủ thể giám sát ở địa phương và Trung ương và các đối tượng bị giám sát ở địa phương.

Bẩy là: Nâng cao chất lượng công tác tham mưu, giúp việc của văn phòng Đoàn ĐBQH tỉnh.

Tám là: Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền phục vụ hoạt động giám sát.

Công tác giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh trong nhiệm kỳ qua đã thực hiện tốt, theo chương trình đề ra và yêu cầu của thực tế. Việc chuẩn bị giám sát được thực hiện chu đáo, phương thức và cách thức giám sát có nhiều đổi mới tích cực, tăng cường hoạt động khảo sát trước khi tiến hành các cuộc giám sát. Nội dung giám sát đã đi thẳng vào những vấn đề bức xúc của địa phương, được nhân dân đồng tình, ủng hộ. Kết thúc mỗi cuộc giám sát, Đoàn có thông báo kết quả giám sát và kiến nghị đảm bảo đúng các quy định của pháp luật, được các đối tượng giám sát tiếp thu và có lộ trình thực hiện cụ thể. Đoàn đã thực hiện tốt công tác hậu kiểm tra giám sát, đảm bảo các kiến nghị của Đoàn được nghiêm túc thực hiện./.

BT. Thu Huyên

 

Các tin đã đưa ngày: