Nước mắt hậu xuất khẩu lao động “chui”

04/11/2019

Tuy không phải địa bàn nóng về tình trạng xuất khẩu lao động bất hợp pháp, hay còn gọi là lao động “chui” song hằng năm, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc vẫn có không ít trường hợp lao động “ôm mộng” sang nước ngoài làm việc theo con đường này. Thế nhưng đã là bất hợp pháp thì sẽ không được pháp luật chấp nhận và giấc mộng làm giàu nơi viễn xứ cũng chẳng hề “rải hoa hồng” như nhiều người lầm tưởng bởi họ có thể gặp bất kỳ rủi ro nào về tính mạng, sức khỏe, tiền bạc mà không được cơ quan chức năng bảo vệ.

Vỡ vn gic mơ đổđời...

Hơn 1 tuần qua, thông tin 39 người bị phát hiện tử vong bên trong container đông lạnh ở nước Anh khi đang trong quá trình nhập cư bất hợp pháp vào đất nước này, trong đó rất có thể có những nạn nhân là người Việt Nam khiến dư luận cả nước cảm thấy bàng hoàng, đau xót. Nhưng với những người đã từng trải qua bao tháng ngày khổ nhục nơi xứ người với nguy hiểm luôn rình rập như anh Trần Văn L, phường Khai Quang, thành phố Vĩnh Yên, đó còn là cảm giác may mắn khi được trở về quê nhà lành lặn dù chỉ với 2 bàn tay trắng…

Xuất khẩu theo con đường chính thống, người lao động sẽ được học tiếng, tư vấn để lựa chọn những ngành nghề phù hợp và có cơ hội làm việc trong những doanh nghiệp lớn, tránh được những rủi ro nơi xứ người

Theo quy định ca pháp luật Vit Nam và nhiều nước trên thế gii, vic xut cnh đi lao động trái pháp luật là hành vi vi phạm pháp luật s b x lý nghiêm minh TĐiều 17 Ngh định 167 năm 2013 của Chính phủ quy định: S pht tin t 3 - 5 triđồng đối vi hành vi qua lại biên giới mà không làm thủ tc xut cnh, nhp cnh theo quy định; t 15 - 25 triđồng đối vi hành vi giúp đỡ, cha chp, che giu, tđiều kin cho người khác đi nước ngoài li nước ngoài  Việt Nam,  li Vit Nam hoc qua li biên giới quc gia trái phépTạĐiều 349 B lut Hình sự cũng quy định: Người nào tổ chc, môi giới người khác trốđi nước ngoài hoặ li nước ngoài trái phép b pht tù từ 1 - 5 nămphạm ti nhiu ln hoc gây hậu qu nghiêm trọng hoc rt nghiêm trọng thì phạt tù từ 5 - 10 nămphạm ti gây hậu qu đặc bit nghiêm trọng thì phạt tù từ 7 - 15 năm.

Không muốn nhắc nhớ những sai lầm đã phải trả giá bằng hơn 1 năm sống vất vưởng, đầy tủi nhục khi tìm mộng làm giàu bằng con đường xuất khẩu lao động “chui” sang Trung Quốc nhưng khi nghe chúng tôi thuyết phục biết đâu câu chuyện anh kể sẽ là bài học đắt giá cho những người đang có ý định xuất khẩu lao động theo con đường không được pháp luật chấp nhận, anh L đã vui vẻ đồng ý. Tâm sự với chúng tôi, anh kể: Từ Nghệ An ra Vĩnh Phúc làm công nhân rồi lấy vợ và định cư luôn tại thành phố Vĩnh Yên nên cuộc sống gia đình anh khá vất vả, nhất là khi vợ sinh liền 2 đứa con, phải nghỉ việc ở nhà trông con nhỏ. "Với đồng lương công nhân mỗi tháng được 5 – 6 triệu không đủ nuôi bốn miệng ăn, thấy trong quê có người thân trốn sang Trung Quốc làm thuê kiếm tiền dễ hơn, tôi đã quyết định trốn sang đó làm thử. Vét túi và vay mượn thêm anh em, bạn bè được gần 20 triệu đồng, theo lời chỉ dẫn của người bà con, tôi bắt xe khách ra Móng Cái rồi thuê người dẫn đường vượt biên khá dễ dàng. Thế nhưng, sang đó mới biết mọi việc không đơn giản như mình nghĩ, do không biết tiếng bản địa lại chẳng đơn vị, tổ chức nào đứng ra bảo hộ nên tôi chỉ xin được làm công nhân cho một công ty nhỏ theo thoả thuận bằng miệng với chủ. Dù phải làm việc quần quật từ 12 đến 14 tiếng mỗi ngày lại ăn uống rất kham khổ, đa phần chỉ có rau, một tuần mới được ăn một bữa thịt, bữa sáng chỉ được ăn cháo trắng nấu bằng cơm nguội ăn thừa và bánh bao chay nhưng mức lương nhận về cũng chỉ vỏn vẹn 7 - 8 triệu đồng. Tháng đầu tiên, chủ còn trả lương song phẳng, lại động viên nếu chăm chỉ sẽ tăng lương nên tôi tự động viên khổ mấy cũng phải chịu. Nhưng những tháng sau đó, chủ thường xuyên nợ lại một phần lương với lý do sợ công nhân bỏ trốn; khi làm sai hay tỏ thái độ còn bị đánh đập, chửi bới, dọa báo cảnh sát… Hơn 6 tháng sau, tôi và một số anh em người Việt cùng cảnh ngộ còn bị chủ “chơi” một vố đau. Vì không muốn thanh toán các khoản lương đang nợ, chủ bí mật báo cảnh sát đến kiểm tra giấy tờ tùy thân của lao động bất hợp pháp. Giữa đêm khuya, chúng tôi phải “bỏ của chạy lấy người” và cuộc sống những ngày sau đó chẳng khác gì địa ngục. Chỉ duy nhất bộ quần áo mặc trên người, gần một tháng trời lang thang vất vưởng, trốn chui trốn lủi ngoài đường, ngủ cả ở gầm cầu, góc chợ xin cơm thừa, canh cặn mới tìm được một công việc khác… nhưng cũng chẳng khá hơn là mấy.

Cố gắng bám trụ được hơn 1 năm, đến đầu năm 2018, thấy tình hình không khả quan tôi tìm đường quay về nước rồi xin làm công nhân trong khu công nghiệp gần nhà. Hằng này, tranh thủ hết ca chạy thêm xe ôm trung bình mỗi tháng cộng thêm lương công ty cũng kiếm được trên dưới 10 triệu đồng, vừa được gần vợ gần con mà mình được sống đúng nghĩa một con người. Giờ mỗi lần nghĩ đến những tháng phải trốn chui lủi dù không khỏi rùng mình nhưng tôi vẫn cảm thấy mình còn may mắn hơn rất nhiều người đã phải bỏ mạng nơi xứ người...", anh L. tâm sự.

Nắm tro lnh ngày trở v

Không may mắn như anh L, giấc mơ đổi đời của anh Nguyễn Văn P, con trai bà Nguyễn Thị N, phường Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên không những không thành hiện thực mà còn phải đánh đổi bằng cả mạng sống khi mới ngoài 30 tuổi, để lại cho người vợ trẻ gánh nặng là những khoản nợ vay chưa thể trả cùng 2 đứa con đang tuổi ăn tuổi lớn.

Đã gần 3 năm đón con về nước chỉ là nắm tro tàn lạnh ngắt nhưng bà N vẫn chưa thể nguôi ngoai nỗi đau và dường như gia đình bà vẫn không ai tin điều đó là sự thật. Gạt đi những giọt nước mắt mặn đắng, bà N bảo: "Mỗi khi nhớ đến cảnh con phải trút hơi thở cuối cùng nơi đất khách quê người, không có người thân nào bên cạnh, sau đó, lại là chuỗi ngày dài đằng đẵng chờ hoàn thiện giấy tờ, thủ tục mới được ôm lọ tro cốt lạnh lẽo về mai táng, tôi luôn cảm thấy ngực mình đau nhói. Năm 2015, dù gia đình cũng không phải quá khó khăn nhưng sau khi xây cất xong ngôi nhà 2 tầng, thấy vẫn còn khoản nợ nên nghe con bàn sẽ đi xuất khẩu lao động kiếm tiền trả nốt và tích cóp thêm để sau này có vốn làm ăn, tôi cũng xuôi tai. Khi nó bảo nếu nộp hồ sơ xuất khẩu cho các doanh nghiệp phải bỏ ra số tiền lớn, lại mất thời gian dài chờ đợi, sẽ tìm đường trốn sang Trung Quốc, bằng linh cảm của người mẹ, tôi thấy không ổn nên đã ra sức khuyên can nhưng không thể lay chuyển được. Sang đó, thời gian đầu nó cũng gửi về được cho vợ con mỗi tháng 5 - 7 triệu, sau đó ít dần, vài ba tháng mới gửi một lần vì bảo công việc ít, chủ lại nợ lương nên phải nhảy tìm việc mới. Rồi một ngày giữa năm 2016, đang chuẩn bị ăn cơm tối thì gia đình tôi nhận được tin con chết do tai nạn lao động. Lúc ấy, nguyện vọng duy nhất là đưa được thi thể con về nước để nhìn mặt lần cuối, nhưng người ta nói cháu là lao động “chui” nên sẽ không được hưởng bất kỳ chế độ nào mà số tiền bỏ ra để hoàn tất các thủ tục bên ấy cũng rất lớn... Mất gần 4 tháng, gia đình tôi mới đón được tro cốt con về tổ chức tang lễ cho cháu đỡ tủi."

Giờ đây, khi mất đi trụ cột chính, lại gánh thêm khoản nợ mới cả trăm triệu đồng đưa tro cốt của chồng về nước cộng với việc nuôi các con ăn học, con dâu bà N đang phải đầu tắt mặt tối, xoay xoả đủ nghề mà vẫn thiếu trước, hụt sau. Còn bà, dù thương con, xót cháu nhưng từ ngày con trai mất do suy nghĩ nhiều nên cứ nay ốm, mai đau, cố lắm cũng chỉ dọn dẹp được nhà cửa, ngày nấu 2 bữa cơm, mọi việc lớn nhỏ đều dồn lên đôi vai người con dâu. Mỗi khi nhìn lên di ảnh anh P, điều bà cảm thấy ân hận nhất là giá như ngày ấy kiên quyết không cho con đi hoặc có đi cũng phải theo con đường chính thống để được làm việc trong các doanh nghiệp uy tín, được pháp luật bảo hộ thì có lẽ sẽ chẳng có chuyện “ngày tiễn con đi khoẻ mạnh, khi đón về chỉ còn nắm tro tàn lạnh ngắt” như thế.

Qua tìm hiểu được biết, những trường hợp như anh P, anh L ở Vĩnh Phúc không phải là ít. Do nhận thức hạn chế, đời sống kinh tế còn khó khăn, việc làm bấp bênh không ổn định nên mặc dù biết có nhiều rủi ro nhiều người vẫn tìm mọi cách để xuất cảnh đi lao động trái phép. Trong số đó, cũng có những người may mắn tìm được việc làm, có thu nhập ổn định song đa phần đều phải đối mặt với nhiều rủi ro: Bị chủ sử dụng lao động nước ngoài nợ, quỵt lương, bị quản lý chặt chẽ, đối xử ngược đãi, đánh đập, cưỡng bức lao động, có thể bị bắt giữ, đẩy đuổi về nước bất cứ lúc nào, thậm chí bị tai nạn lao động, tử vong và trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người…

Theo thống kê của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn Vĩnh Phúc có 46 trường hợp xuất cảnh trái phép, chủ yếu sang thị trường Trung Quốc và Đài Loan, tăng 26 trường hợp so với cùng kỳ năm 2018. Đáng nói, chỉ tính riêng năm 2018, đơn vị đã phải tạo điều kiện cấp hộ chiếu nhanh cho 2 gia đình sang Trung Quốc nhận thi thể người thân tử vong – cả 2 đều là những lao động bất hợp pháp. Song để đưa được thi thể người thân về nước, gia đình họ không chỉ phải bỏ ra một khoản chi phí rất lớn, hàng trăm triệu đồng mà còn mất khá nhiều thời gian chờ đợi hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan đến 2 nước.

Không thể phủ nhận những năm gần đây, xuất khẩu lao động đã và đang là hướng đi mới được nhiều người lựa chọn với mong muốn thoát nghèo, có cuộc sống đủ đầy hơn và Nhà nước, tỉnh cũng đã có nhiều cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích xuất khẩu lao động. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới đang có nhiều biến động, an ninh chính trị nhiều khu vực khá phức tạp như hiện nay, dù thị trường lao động nước ngoài có tiềm năng lớn, giúp tăng thu nhập cho người dân đến đâu đi chăng nữa cũng sẽ không tránh khỏi những yếu tố rủi ro khó lường. Với những lao động "chui", không chỉ ở thị trường Trung Quốc, Đài Loan mà tại mọi quốc gia, những rủi ro ấy sẽ tăng lên gấp bội, thậm chí nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng vì họ sẽ không được pháp luật bảo vệ.

Từ những bài học nhãn tiền thời gian qua cho thấy, để bảo vệ mình, khi có nhu cầu đi làm việc tại nước ngoài, người lao động chỉ nên ký hợp đồng thông qua các doanh nghiệp đã được ngành Lao động, Thương binh và Xã hội cấp phép. Ký kết hợp đồng với các doanh nghiệp này, người lao động sẽ được pháp luật cũng như doanh nghiệp hỗ trợ bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong suốt thời gian đi xuất khẩu. Bên cạnh đó, người lao động cần tuân thủ nghiêm pháp luật nước sở tại, đừng vì những lợi ích nhỏ trước mắt mà bỏ trốn sang nước khác hoặc ra ngoài lao động bất hợp pháp, đôi khi phải trả giá bằng mạng sống của mình.

Theo: Bích Phượng (vinhphuc.gov.vn)

Các tin đã đưa ngày: