Điểm tựa công lý cho trẻ em bị xâm hại tình dục

31/10/2019

Hoạt động trợ giúp pháp lý cho trẻ em bị xâm hại, nhất là xâm hại tình dục theo hình thức tham gia tố tụng thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, trở thành điểm tựa công lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho những nạn nhân bị xâm hại tình dục và gia đình.

Những năm gần đây, tình trạng xâm hại trẻ em có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là xâm hại tình dục trẻ em gái. Việc xâm hại trẻ em diễn ra theo nhiều hình thức khác như: Xâm hại tình dục, mua bán người, bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích, lừa đảo chiếm đoạt tài sản….Hậu quả để lại cho các em, nhất là xâm hại về tình dục là rất nghiêm trọng cả về thể chất và tinh thần, thậm chí cả danh dự, nhân phẩm của đời người, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của bản thân các em và gia đình. Do vậy, những vụ án xâm hại trẻ em, nhất là xâm hại tình dục trẻ em đã được Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đặc biệt quan tâm.

Hằng năm, Trung tâm xây dựng kế hoạch và đặt ra các mục tiêu cụ thể để triển khai, thực hiện công tác trợ giúp pháp lý cho các đối tượng nói chung và cho trẻ em nói riêng. Trong đó, chú trọng đến việc thực hiện trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng để bảo vệ người được trợ giúp pháp lý là trẻ em bị xâm hại tình dục. Trung tâm đã chủ động nắm bắt các trường hợp trẻ em gái bị xâm hại tình dục thông qua sự giới thiệu của các các cơ quan tiến hành tố tụng và các nguồn thông tin khác có được. Từ đó, chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng để kịp thời thực hiện trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho trẻ em là bị hại trong các vụ án hình sự, đặc biệt là bị hại trong vụ án xâm hại tình dục mà trẻ em là nạn nhân trực tiếp. Tùy từng tính chất vụ việc, Trung tâm cử trợ giúp viên pháp lý phù hợp, có đủ năng lực, trình độ để tham gia tố tụng ngay từ giai đoạn điều tra đến khi xét xử xong.

Từ năm 2015 đến nay, Trung tâm đã cử 37 lượt trợ giúp viên pháp lý thực hiện 37 vụ việc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho trẻ em trong các vụ án: Xâm hại tình dục trẻ em, cố ý gây thương tích, mua bán người, bắt giữ người trái pháp luật…. Trong đó có gần 80% (29 vụ) là vụ việc trợ giúp pháp lý cho trẻ em bị xâm hại tình dục dưới các hình thức: Dâm ô với trẻ em, giao cấu với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi và hiếp dâm trẻ em.

Từng tham gia trực tiếp với vai trò trợ giúp viên pháp lý của nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, bà Kim Hồng Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh chia sẻ: “Đối tượng trẻ em là nhóm đối tượng đặc thù bởi đa phần các em còn hạn chế về hiểu biết và nhận thức pháp luật, thậm chí nhiều em phụ thuộc hoàn toàn vào ý chí của người giám hộ. Hầu hết những vụ án về xâm hại tình dục trẻ em đều để lại cho chúng tôi nhiều trăn trở và day dứt bởi nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em xảy ra ở địa bàn có điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức am hiểu pháp luật của người dân còn rất thấp hoặc gia đình nạn nhân rơi vào hoàn cảnh tương đối éo le, phức tạp, bố mẹ không hòa thuận, hạnh phúc. Thậm chí có một thực tế đau lòng là nhiều vụ án người phạm tội lại là người quen, người thân trong gia đình gây ra, điển hình như vụ án của cháu H.T.N tại Phúc Yên năm 2017 bị người bác rể của mình xâm hại dẫn đến có bầu 35 tuần tuổi gia đình mới phát hiện.”

Trong các vụ án xâm hại tình dục trẻ em, người bị hại và gia đình thường có tâm lý e ngại, lo sợ ảnh hưởng đến danh dự, cuộc sống nên khi xảy ra vụ việc thường không trình báo với cơ quan có thẩm quyền mà giấu diếm, bỏ qua hoặc tự thỏa thuận với người có hành vi phạm tội và gia đình của người bị phạm tội, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy tố, xét xử. Hơn nữa, sự thay đổi tâm, sinh lý của bị hại và gia đình bị hại trong quá trình chờ xét xử, giữa gia đình bị cáo và gia đình người bị hại đã thỏa thuận gây khó khăn cho cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và chính trợ giúp viên pháp lý trong quá trình trợ giúp pháp lý. Quá trình thu thập chứng cứ từ phía cơ quan tiến hành tố tụng cũng gặp khá nhiều khó khăn khi gia đình bị hại không biết cách thu giữ vật chứng cần thiết để giao nộp cho cơ quan chức năng. Một số gia đình để khoảng thời gian dài 30 - 45 ngày để thỏa thuận nhưng không thỏa thuận được mới đề nghị cơ quan truy tố vào cuộc nên đã tạo điều kiện để người thực hiện hành vi vi phạm có đủ thời gian để xóa dấu vết.

Để nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ án xâm hại trẻ em rất cần sự phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng. Các cấp, ngành, địa phương cũng cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về giới, tình dục, quyền của phụ nữ và trẻ em một cách sâu rộng, có trọng tâm, trọng điểm để các nạn nhân, gia đình nạn nhân hiểu và nhận thức đầy đủ quyền của mình và tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại tình dục trẻ em. Riêng Trung tâm Trợ giúp pháp lý sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn lực thực hiện trợ giúp pháp lý, trong đó có trợ giúp pháp lý chuyên sâu về trẻ em; nâng cao và khẳng định vai trò của hoạt động trợ giúp pháp lý cho trẻ em, đặc biệt là đối với trẻ em bị xâm hại tình dục, góp phần ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Theo: Bình Duyên (vinhphuc.gov.vn)

 

Các tin đã đưa ngày: