Những người “không chọn việc nhẹ nhàng”...

31/10/2019

Ít ai biết được, bên dưới nhịp sống phồn hoa của phố thị là những những dòng cống ngầm đen ngòm của rác thải và ô nhiễm với đầy rẫy nguy hiểm mà hằng ngày, những người công nhân nạo vét cống phải trầm mình để khơi thông. Một ngày theo chân những công nhân thoát nước của Xí nghiệp xây lắp và Quản lý hạ tầng (Công ty cỏ phần Môi trường và Đô thị Vĩnh Yên), chúng tôi đã thêm hiểu phần nào công việc nhọc nhằn, vất vả của những người “không chọn việc nhẹ nhàng” để góp phần đem lại môi trường sạch đẹp cho thành phố.

Hơn 6 giờ sáng, chợ Vĩnh Yên đã tấp nập người mua, kẻ bán; những công nhân của đội thoát nước – Xí nghiệp Xây lắp và Quản lý hạ tầng cũng bắt đầu công việc nạo hố ga, cống ngầm quanh chợ. So với những nơi khác thì chợ là điểm bẩn nhất bởi đây là nơi tập trung đông dân cư và tiêu thương khiến lượng chất thải, rác thải xả ra nhiều. Để thu gom rác, 4 công nhân phải dùng hết sức mới lật được nắp các hố ga làm bằng bê tông rất nặng lên. Nắp hố ga vừa mới chỉ lật được một nửa, mùi hôi từ lòng cống xộc lên khiến những người chưa quen nghề như chúng tôi đau đầu, choáng váng. Những người “thợ cống” dù đã quen nghề hàng chục năm cũng phải chờ tới 5 phút để khí độc bay đi bớt mới dám trèo xuống vớt rác và nạo bùi thải.

Trong đội có 16 người thì một nửa là công nhân nữ. Họ cũng chính là những người trực tiếp phải bật những nắp cống hố ga đô thị nặng hàng tạ và trực tiếp trầm mình dưới lòng cống sâu từ 3 – 5 mét để nạo vét tất cả các thứ rác rưởi hổ lốn dưới lòng cống sâu. Quan sát chị Chu Thị Bích Liên, một công nhân đã 12 năm trong nghề bước từng bước nhanh nhẹn từ thang xuống hố ga, ngâm nửa người trong dòng nước đen ngòm, tanh ngắt bởi đủ loại rác rưởi, bao tải, ống hút, đất cát, chuột, gián chết, chúng tôi mới thấm thía công việc cực nhọc này... Dường như đã quá quen với nghề, chị Liên vẫn bình thản đứng giữa lòng cống ngập tới ngực, khua cả hai tay vớt rác và xúc từng xô bùn thoăn thoắt chuyền cho người phía trên kéo lên đổ vào xe tập kết. Việc ngâm mình dưới dưới nước đối với phụ nữ vốn đã vất còn dưới dòng nước ngập mùi xú uế, ô nhiễm tới mức không thể miêu tả được hết thì cảng vất vả hơn bội phần.

Nạo vét rác ở hố ga đã vậy, nạo vét rác và bùn thải gây tắc cống trong đô thị còn vất hơn gấp nhiều lần. Thông thường đường kính của cống chỉ từ 80 cm tới 1 m nhưng dài tới 30m. Để khơi thông được, người công nhân phải cúi khom lưng bì bõm trong lòng cống và dùng cuốc, xẻng moi móc từng lớp bùn, lớp rác bị tắc để đưa lên bờ. Vì phải cúi gập người trong thời gian dài khiến lưng đau và mình mẩy mỏi nhừ, đau đầu, hoa mắt nên mọi người bảo nhau chỉ làm khoảng 30 phút là phải lên nghỉ một chút cho lại sức rồi mới có thể tiếp tục công việc.

 Vất vả nhất là những ngày mưa bão, rác thải bị cuốn xuống cống nhiều gây tắc nghẽn khiến những công nhân phải làm việc liên tục không kể ngày đêm bì bõm trong nước ngập tới từng miệng hố ga vớt rác để khơi thông dòng chảy. Buồn một nỗi là ý thức người dân không cao, tiện cái gì cũng xả xuống cống, xuống hố ga; nhiều nhà hàng, quán ăn còn xả túi nilon, thìa nhựa, đũa và dầu mỡ xuống cống.

 Kể với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Định, một công nhân quê ở xã Đạo Tú, huyện Tam Dương cho biết: “Có những nơi, dầu mỡ đóng váng và cứng ngắc, lại dày tới 30 – 40 cm làm tắc cống, anh chị em phải dùng xà beng để đào. Hay như cuối năm 2018, chúng tôi đã phải rất vất vả nằm bò trong lòng cống hàng tiếng đồng hồ để móc từng viên gạch vỡ, cốp pha, gỗ vụn, xi măng, cát do những công trình xây dựng nhà ở khu dân cư đổ thẳng xuống cống. Nhưng có lẽ “ám ảnh” hơn cả đối với các công nhân trong nghề là khi đang hì hục đào móc dưới hố ga thì có tiếng “ồng ộc” tuôn ra toàn xú uế do những gia đình đấu nối trực tiếp đường thoát nước thải từ bồn cầu xuống cống. Hay những khi nạo vét những hố ga sâu tới 5m ở các khu công nghiệp, dòng nước cống xực mùi hóa chất xộc thẳng lên mặt lên mũi khiến không ít công nhân dù mặc bảo hộ, đeo khẩu trang cũng vẫn bị choáng váng...

Không chỉ làm việc trong môi trường vất vả và độc hại, những công nhân nạo vét cống ngầm còn phải đối mặt với những tai nạn có thể gặp phải bất cứ lúc nào. Chị Chu Thị Bích Liên cho biết: “Có lần gom rác dưới cống ở gần một quán ăn, dù đã mặc quần bảo hộ nhưng tôi vẫn bị một cái xiên chả bằng sắt dài cả sải tay đã gỉ sét đâm khiến chân chảy máu rất nhiều. Vừa đau vừa sợ, tôi được anh em trong đội dìu lên bờ đưa phải vào viện sơ cứu, sau đó tôi phải tiêm vacxin phòng uốn ván.... Còn chuyện bị mảnh sành, thủy tinh từ những chiếc cốc, bát vỡ, thậm chí cả kim tiêm... đâm trúng thì không hiếm gặp với mỗi công nhân. Nguy hiểm là vậy nhưng chúng tôi vẫn luôn cố gắng để vượt qua, chia sẻ với nhau nhất là với người mới vào nghề những kinh nghiệm để tránh tai nạn. Nhưng buồn hơn cả là vẫn có người không hiểu về công việc của chúng tôi, buông lời dè bỉu, xúc phạm. Có lần mấy anh chị em nạo vét cống ở một khu dân cư, trước cổng một quán ăn, chủ quán chạy ra chửi bới, xua đổi vì cho rằng chúng tôi làm ảnh hưởng tới việc kinh doanh của họ. Thậm chí, có người còn cố ý xả rác xuống cống và bao biện rằng họ mất tiền vệ sinh môi trường thì có quyền xả rác và nhiệm vụ thu gom, dọn dẹp là của chúng tôi! Chỉ khi chúng tôi phân tích, họ hiểu thì họ im lặng.”

Nhọc nhằn là vậy nhưng thu nhập của những công nhân toát nước, nạo vét cống ngầm cũng chỉ được 5,5 triệu đồng/người/tháng đã bao gồm tiền chế độ độc hại. Ông Vũ Văn Tuyến, Phó giám đốc Xí nghiệp xây lắp và Quản lý hạ tầng, Công ty cổ phần Môi trường và Đô thị Vĩnh Yên chia sẻ: “Dù thu nhập chưa thực sự tương xứng với sức lao động và sự độc hại, nguy hiểm của công việc nhưng với lòng yêu nghề và sự đoàn kết, tương trợ lẫn nhau của anh chị em trong xí nghiệp, sự quan tâm, chăm lo đời sống người lao động của lãnh đạo công ty đã tạo nên động lực, niềm lạc quan để anh chị em gắn bó với nghề”.

Chia sẻ về mong muốn của bản thân, những người công nhân bình dị ấy chỉ mong người dân có chút ý thức và trách nhiệm hơn, không xả thải bừa bãi thì công việc của những công nhân môi trường nói chung và công nhân nạo vét cống ngầm sẽ bớt vất vả hơn. Những người lao động bình dị ấy đã lựa chọn những công việc mà nhiều người từ chối để góp phần nhỏ bé cho một xã hội văn minh. Mong rằng các cấp, các ngành và người dân hiểu hơn công việc của họ để chia sẻ khó khăn, giúp họ với bớt khó khăn trong công việc, gắn bó với nghề.

Theo: Phương Loan (vinhphuc.gov.vn)

Các tin đã đưa ngày: