Nhọc nhằn lao động tự do

07/05/2019

Không chỉ vất vả, thu nhập không ổn định, không được tham gia các loại bảo hiểm, không được trang bị bảo hộ cũng như tập huấn về an toàn lao động mà hằng ngày còn phải đối diện với những nguy cơ về bệnh tật và tai nạn nghề nghiệp… Thế nhưng, để duy trì cuộc sống, không ít lao động tự do đành chấp nhận thiệt thòi.

Những người thợ xây miệt mài làm việc trên giàn giáo cao, ván kê làm giàn được ghép tạm bợ bằng các thanh gỗ mỏng nhưng không đeo dây bảo hiểm, không mũ bảo hộ, bên dưới cũng không có lưới bảo vệ… là hình ảnh thường thấy ở nhiều công trình xây dựng, nhất là xây dựng nhà dân quy mô nhỏ. Chẳng ai dám chắc liệu giàn giáo ấy có đủ an toàn hay không nhưng vì gánh nặng cơm áo hằng ngày, họ đành phải đối mặt với nguy hiểm.

Quệt vội những giọt mồ hôi chảy dài trên gò má đem sạm trong cái nắng gay gắt đầu hè, anh Phạm Ngọc Hiền, quê ở xã Đồng Ích, huyện Lập Thạch chia sẻ: “Nghề này phải làm quần quật từ sáng tới tối, dãi nắng dầm mưa là chuyện bình thường, nhất là làm cho cai thầu nào nhận cùng lúc nhiều công trình thì càng vất hơn. Để kịp bàn giao công trình cho chủ nhà, thợ xây sẽ bị thúc làm việc liên tục trong nhiều giờ. Mùa hè, có những hôm phơi nắng suốt gần mười tiếng đồng hồ, người như bị bỏng; còn mùa đông, ở trên cao, gió lộng, rét run nhưng không thể mặc nhiều quần áo vì vướng víu. Biết là khổ nhưng không bằng cấp lại vẫn làm nông nghiệp nên chúng tôi thường tận dụng lúc nông nhàn để đi xây. Công việc tuy vất vả nhưng được cái làm ngày nào tính tiền ngày ấy, nếu có sức khỏe, đi làm đều trung bình mỗi tháng cũng kiếm được 7 đến 8 triệu đồng”.

Những thợ xây làm việc trên cao nhưng không hề được trang bị bảo hộ lao động

là hình ảnh dễ dàng bắt gặp tại nhiều công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh

Bước ra từ đống xi măng, gạch nát bụi mù, trong bộ đồ thấm đẫm mồ hôi, chị Nguyễn Thị Tuyết, phường Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên - người đã có thâm niên hơn 10 năm theo nghề phụ hồ bảo: “Nghề này vất vả lắm, ngày nào cũng phải tiếp xúc với khối lượng lớn gạch, cát, xi măng, chuyện bị rơi gạch vào người, dẫm phải đinh, đá bắn vào mắt… cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Cách đây 3 năm, trong lúc chuyển gạch để xây tầng 3 của một ngôi nhà, tôi bị gạch rơi trúng đầu, phải vào bệnh viện khâu tới gần chục mũi. Vừa chịu đau, mất tiền thuốc thang mà nghỉ ngày nào sẽ không có tiền ngày ấy nên sau 2 tuần, dù vết thương chưa lành hẳn tôi vẫn cố gắng đi làm”.

Gắn bó với nghề hơn 20 năm là từng ấy thời gian ông Nguyễn Văn Lực, lái xe ôm tại khu vực ngã tư chợ Tổng, phường Liên Bảo nếm trải biết bao vất vả, nguy hiểm. Chuyện bị cướp tiền, bị “xù” tiền, “đinh tặc” rồi va chạm tai nạn giao thông ông và những người đồng nghiệp của mình ai cũng đã từng trải qua. “Cái nghề của mình nó vậy. Xui xẻo, rủi ro thì mình phải tự chịu chứ biết kêu ai, nhờ ai. Đã vậy, giờ dịch vụ taxi, xe buýt nhiều nên nghề này cũng ế ẩm lắm, ngày nào may mắn thì kiếm được đôi ba trăm, có ngày chẳng được cuốc nào. Đa phần những người trẻ tuổi, có sức khỏe đã bỏ nghề, tìm việc làm khác nhưng cánh già đã hơn 50 tuổi như chúng tôi trở đi thì khó lắm nên vẫn cố bám nghề với hy vọng kiếm được đồng nào hay đồng ấy”, ông Lực giãi bày.

Dẫu chưa có thống kê cụ thể về số lao động tự do trên địa bàn tỉnh song với con số trên 650.000 người đang trong độ tuổi lao động, trong đó có hơn 20.000 lao động cần giải quyết việc làm hằng năm. mong muốn tìm được một công việc ổn định trong các doanh nghiệp không phải là chuyện dễ, vì thế, lựa chọn làm nghề tự do vẫn là giải pháp hàng đầu của những người như anh Hiền, chị Tuyết, ông Lực. Và dù không muốn, nhưng hằng ngày họ vẫn  phải đối mặt với biết bao hiểm nguy, trong khi hầu hết đều không có chế độ bảo hiểm xã hội, không được bảo đảm về an toàn vệ sinh lao động.

Để góp phần thu hút đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, theo điều 14 Nghị định số 134 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện, từ ngày 01/01/2018, ngân sách Nhà nước sẽ hỗ trợ từ 10% - 30% chi phí cho các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Theo đó, những người làm nghề tự do sẽ được hỗ trợ 10% mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hằng tháng. Việc đóng bảo hiểm xã hội được coi là cơ hội tốt giúp người lao động tự do có thu nhập thấp, không ổn định được chăm sóc sức khỏe, hưởng chế độ hưu trí, tử tuất khi về già, tuy nhiên trên thực tế, số người tham gia các loại hình bảo hiểm tự nguyện này còn rất ít…

Khi chúng tôi đề cập đến vấn đề tham gia đóng bảo hiểm tự nguyện để đề phòng ốm đau, lúc rủi ro và bảo đảm cuộc sống khi về già, nhiều lao động tỏ ra không mặn mà vì chưa thấy được lợi ích của việc tham gia các loại hình bảo hiểm. Số khác đã biết đến chính sách này nhưng biện minh do điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, thu nhập thấp, công việc không ổn định trong khi thời gian tham gia đóng bảo hiểm quá dài nên dù muốn cũng khó có thể tham gia được. Và cũng chính vì không có hợp đồng lao động, không nộp bảo hiểm nên khi không may xảy ra tai nạn lao động hoặc những rủi ro đáng tiếc người chủ thuê thường lảng tránh, không chịu trách nhiệm; người lao động tự do không được hưởng bất cứ chế độ gì, chủ yếu là thương lượng với chủ, thậm chí bị sa thải nếu không còn đủ sức khỏe làm việc. Còn các cơ quan quản lý Nhà nước về lao động, tổ chức công đoàn cũng khó có thể đứng ra bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động trong những trường hợp này.

Trước những khó khăn mà lao động tự do đang đối mặt, thiết nghĩ, cần có tổ chức đứng ra đại diện quyền lợi cũng như những chính sách hỗ trợ lao động tự do, tạo điều kiện để họ được tham gia các loại hình bảo hiểm. Đồng thời, các cấp, ngành cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền giúp lao động tự do nâng cao hiểu biết, kiến thức về pháp luật lao động, vệ sinh an toàn lao động. Và trên hết, mỗi người lao động cũng cần phải tự bảo vệ quyền lợi của mình, yêu cầu chủ sử dụng lao động ký hợp đồng lao động, bảo hiểm tai nạn lao động… để bảo vệ bản thân nếu không may gặp rủi ro khi đang làm việc.

Theo: Bích Phượng (vinhphuc.gov.vn)

Các tin đã đưa ngày: