Còn nhiều bất cập trong vận tải hành khách bằng xe buýt

12/07/2018

Với ưu điểm giá rẻ, thuận tiện, xe buýt đã và đang được nhiều người tham gia giao thông, nhất là học sinh, sinh viên, công nhân lao động trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh lựa chọn. Thế nhưng sau 13 năm đi vào hoạt động, loại phương tiện công cộng này đã bộc lộ nhiều bất cập.

Nỗi niềm người lên xe buýt...

Cùng đứng đợi và đi xe buýt đúng giờ cao điểm công nhân khu công nghiệp Khai Quang tan ca, tôi mới cảm nhận rõ hơn nỗi khổ của những người thường xuyên đi xe buýt và cả những "bí quyết" để may ra có được chỗ ngồi trên hành trình trở về nhà.

Sau gần 1 tiếng đồng hồ đứng đợi, từ 5 giờ 15 phút đến 6 giờ 10 phút chiều 5/7 và bỏ lỡ 2 lần xe chạy vì đông, tôi mới dám chen chân cùng với hàng chục công nhân lên xe buýt biển kiểm soát 88k 3589, tuyến 03 Vĩnh Yên – Sông Lô tại đoạn giao nhau giữa đường Lạc Long Quân và đường Nguyễn Tất Thành. Dù mới chạy được gần 5 km, từ bến xe ở tổ dân phố Mậu Lâm đến siêu thị Coopmart nhưng xe này đã chật cứng, với khoảng 100 người ngồi, đứng và liên tục dùng tay, khẩu trang, áo chống nắng để lau mồ hồi vì thời tiết nóng nực.

Chị Đỗ Thị Bắc, công nhân Công ty TNHH Vina Jahwa Vina, có gần 4 năm đi tuyến này cho biết: Xe buýt có giá rẻ, phù hợp với công nhân, học sinh. Mỗi tháng chị chỉ mất 120.000 đồng tiền mua vé tháng. Hằng ngày chị phải đi xe máy 7 km từ nhà ở xã Đồng Quế xuống thị trấn Tam Sơn và gửi xe mất 50.000 đồng/tháng mới lên được xe buýt. Ngày mới đi xe, chị liên tục bị đau đầu, bị ốm do xe cũ nát, xuống cấp, không có điều hòa, đường sóc, xe đông và thường xuyên phải đứng chen lấn cả hành trình đi lẫn về.

Tuyến xe 03 luôn là một trong những tuyến có lượng người đi xe buýt đông nhất

Theo chị Bắc, đi xe buýt đôi khi không được ngại và nể nang, vì nếu ngại đứng áp sát với người khác hay nể nang không chen lấn, xô đẩy lên xe thì rất dễ lỡ chuyến, bị lái xe bỏ điểm đón, không kịp giờ làm hoặc không còn xe buýt để về. Bởi ngày nào đi làm, đến điểm dừng đoạn đường giao nhau giữa đường Nguyễn Tất Thành và đường Lạc Long Quân, chị phải xuống xe thật nhanh để rảo bước hoặc chạy bộ gần 1km mới kịp vào ca sản xuất. Lúc tan ca cũng vậy, chị vừa đi vừa chạy mới kịp giờ xe đón.

Cũng có ngót 5 năm đi tuyến xe 03, chị Bùi Thị Nguyệt, công nhân Công ty Patron Vina cho biết: Làm việc liên tục 8 tiếng trong nhà máy đã vô cùng mệt mỏi rồi nhưng để chen được chân lên xe, nhất là có được chỗ ngồi trên xe buýt giờ cao điểm là điều vô cùng khó khăn. Đặc biệt, để không bị lỡ chuyến hoặc lái xe bỏ bến trong giờ cao điểm từ 16 giờ 30 đến 18 giờ 15 phút, ngay sau khi tan ca, chị cùng nhiều công nhân làm việc ở các công ty xa bến xe buýt phải chạy nhanh rồi chen lấn, xô đẩy, thậm chí là mắng chửi nhau để lên được xe và có chỗ đứng. Riêng về "bí quyết" để có chỗ ngồi, chị Nguyệt cho biết, hôm nào thấy trong người mệt mỏi, chị sẽ sang điểm dừng đón đối diện để đi xe về bến rồi bắt xe từ bến đi về nhưng bí quyết này có nhiều người biết và làm theo nên nhiều hôm có về tận bến xe đã đầy và phải đứng. “Điều những người thường xuyên đi xe buýt như chúng tôi mong muốn là các nhà xe sớm sửa chữa, nâng cấp chất lượng phục vụ xe, mở rộng mạng lưới phục vụ về các xã Quang Yên, Lãng Công, Bạch Lưu, Hải Lựu; tăng chuyến vào giờ cao điểm và kéo dài thời gian phục vụ hành khách bởi hiện nay, mỗi tháng công nhân tăng ca ít nhất 10 buổi, đến 19 giờ 30 phút tối tan ca, chúng tôi lại phải bỏ ít nhất từ 25.000 đồng -30.000 đồng bắt xe khách đi về”- chị Nguyệt mong muốn.

Tại tuyến xe 07 Vĩnh Yên – Bồ Lý, một trong những tuyến có hệ thống xe cũ nát nhất tỉnh, chúng tôi được biết, điều hòa các xe tuyến này đều hỏng từ nhiều năm nay. Bên cạnh đó, vỏ bọc của nhiều ghế ngồi đã cũ rách, nhiều vỏ xe bong tróc lộ lớp vỏ sắt hoen rỉ, nhả khói đen sì. Anh Trần Văn Sơn – người thường xuyên đi tuyến này cho biết: Đi xe buýt những ngày thời tiết nắng nóng như thiêu như đốt vừa qua, chúng tôi thấy vô cùng mệt mỏi. Xe không có điều hòa, cũ nát lại có đến 100 người đứng ngồi nên ai nấy mồ hôi mồ kê ướt đẫm. Lúc xe chạy còn có tý không khí để thở chứ mỗi khi xe dừng đón, trả khách, đứng trên xe vô cùng ngột ngạt, nhất là vào buổi trưa hoặc giờ cao điểm công nhân tan ca.

Không chỉ xe xuống cấp mà nhiều khi tinh thần, thái độ phục vụ của một số lái xe, phụ xe rất hạn chế, gây bức xúc cho hành khách. Chẳng hạn một số lái xe thường xuyên phóng nhanh, phanh gấp đột ngột, bỏ điểm đón khách; không mở cả 2 cửa lên và cửa xuống khi điểm dừng đông khách khiến người đi xe phải chen lấn, xô đẩy. Bên cạnh đó, nhiều phụ xe thu tiền nhưng không đưa vé, không trả tiền thừa cho khách khi khách không đòi hoặc có thái độ, lời nói  khiếm nhã với khách hàng. Cụ thể, vào ngày 16/4, hành khách Bùi Ngọc Sơn bị phụ xe buýt tuyến 01 hành hung phải nhập viện. Hơn một tháng sau, ngày 20/5, một hành khách khác cũng bị phụ xe buýt tuyến này chửi bới, kẹp cổ, đẩy, đuổi xuống xe gây bức xúc trong dư luận.

Theo tìm hiểu của phóng viên, hầu hết các xe hoạt động trên các tuyến 01, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09 đều cũ nát, không có điều hòa và vào rơi vào tình trạng quá tải giờ cao điểm. Bên cạnh đó, một số lái xe, phụ xe các tuyến 03, 04, 05 còn cho biết, các Công ty vận tải hành khách bằng xe buýt thường xuyên chậm trả lương và chậm đóng bảo hiểm cho người lao động. Có những thời điểm 2 đến 3 tháng, thậm chí là 4 tháng, Công ty mới trả lương cho người lao động. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của các lái xe, phụ xe, nhất là trong những ngày nắng nóng như hiện nay.

Và ước mong về "người bạn đường đáng tin cậy"

Theo thống kê của Sở Giao thông Vận tải, hiện nay, hệ thống xe buýt đã có mặt tại 100% huyện, thành phố, với 8 tuyến và 79 đầu xe do Công ty cổ phần Vận tải ô tô Vĩnh Phúc, Công ty Liên doanh Vận tải hành khách và Công ty TNHH và thương mại Việt Dương Buz quản lý, khai thác. Trung bình 1 ngày xe chạy gần 150 chuyến, vận chuyển từ 6.000-7.000 lượt khách, trong đó có khoảng 3.000 lượt vé tháng. Các tuyến xe đã và đang hoạt động hiệu quả, phần nào đáp ứng tốt nhu cầu của hành khách, góp phần giảm ùn tắc giao thông. Tuy nhiên, sau thời gian dài hoạt động, hầu hết các xe đã hết khấu hao, xuống cấp.

Muốn lên được xe buýt vào giờ cao điểm các công nhân thường xuyên phải chen lấn, xô đẩy kịch liệt

Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Công ty Cổ phần vận tải ô tô Vĩnh Phúc cho biết, doanh nghiệp này là đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh kinh doanh vận chuyển hành khách nội tỉnh bằng xe buýt. Hiện Công ty có 5 tuyến là 01,03,04,05,08 với 55 đầu xe, chạy gần 300 lượt/ngày từ Vĩnh Yên đi các huyện: Sông Lô, Lập Thạch, Vĩnh Tường, Yên Lạc, Tam Dương và khu công nghiệp Quang Minh, thành phố Hà Nội. Các tuyến xe này đã và đang hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, hoạt động của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn do thị trường biến động, giá nhiên liệu liên tục tăng cao trong khi đó giá vé tháng dành cho học sinh, công nhân chỉ 120.000 đồng/tháng; các đối tượng khác 150.000 đồng/tháng. Những người đi vé lượt thì chỉ có tuyến 01 là giá 10.000 đồng/lượt, các tuyến còn lại đều 7.000 đồng/lượt…nên kinh phí để sửa chữa, nâng cấp xe hạn hẹp. Trước thực trạng này và để đảm bảo an toàn cho hành khách sử dụng xe buýt, Công ty đã xây dựng Đề án thay thế xe mới nhưng đến nay chưa được các cơ quan chức năng phê duyệt.

Tương tự như Công ty cổ phần vận tải ô tô Vĩnh Phúc, sau gần 10 năm đi vào hoạt động, Công ty TNHH và thương mại Việt Dương cũng gặp không ít khó khăn trong việc tìm nguồn để đầu tư, nâng cấp hệ thống xe tuyến 06 Vĩnh Yên – Quang Sơn. Nguyên nhân là do giá các yếu tố đầu vào như nhiên liệu, tiền lương cơ bản tăng nhanh, trong khi doanh thu từ việc bán vé tuy có tăng nhưng không đủ để bù đắp các khoản chi phí phát sinh. Hơn nữa số lượng học sinh, sinh viên và công nhân đi xe máy, xe đạp điện ngày càng nhiều; nhiều doanh nghiệp vận tải đã ký hợp đồng vận chuyển với các công ty đưa đón công nhân nên ngoài 2 khung giờ cao điểm, buổi sáng sớm từ 5 giờ 10 phút đến 7 giờ 15 phút, buổi chiều từ 14 giờ 30 phút đến 18 giờ 30 phút thì lượng người đi xe buýt không cao.

Xác định xe buýt là phương tiện vận tải hành khách quan trọng, góp phần giảm ùn tắc giao thông, tạo thuận lợi, tiết kiệm chi phí cho người dân, nhất là đối tượng học sinh, sinh viên, công nhân khi tham gia giao thông nên sau 2 năm đưa hệ thống xe này vào hoạt động, ngày 4/7/2007, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 12 về đầu tư hạ tầng mạng lưới xe buýt và cơ chế hỗ trợ cho vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2007-2010, định hướng đến năm 2015. Tuy nhiên, thực tế trong quá trình hoạt động, Công ty cổ phần Vận tải ô tô Vĩnh Phúc, Công ty Liên doanh Vận tải hành khách và Công ty TNHH và thương mại Việt Dương Bus đều thực hiện giá vé ưu đãi nên việc kinh doanh dịch vụ xe buýt không có lãi. Hằng năm, các công ty này đều phải nhận bù lỗ của Nhà nước. Để đảm bảo và duy trì hoạt động các tuyến xe buýt, các Công ty mong muốn UBND tỉnh tiếp tục quan tâm, hỗ trợ đầu tư phương tiện mới, ban hành định mức khung kinh tế - kỹ thuật áp dụng cho vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt để xác định chi phí sửa chữa hợp lý; xem xét quy hoạch mặt bằng để các công ty triển khai xây dựng bãi đỗ xe và nhà điều hành ở 2 đầu tuyến trên các tuyến xe.

Để xe buýt thực sự là người bạn đường đáng tin cậy của người dân, các doanh nghiệp vận tải hành khách bằng xe buýt cần tiếp tục đầu tư mua mới, nâng cấp hệ thống xe, nâng cao chất lượng phục vụ, quan tâm hàng đầu đến vấn đề an toàn giao thông; lựa chọn đào tạo đội ngũ lái xe có tay nghề cao; đào tạo tập huấn về nghiệp vụ, nâng cao đạo đức cho lái xe, nhân viên bán vé; tăng cường công tác phối hợp kiểm tra, xử lý chấn chỉnh hoạt động xe buýt thực hiện đúng quy định. Bên cạnh đó, tỉnh cần quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ loại hình vận tải này nhằm kết nối giữa các tuyến, tạo thành một mạng lưới xe buýt liên hoàn, thuận tiện, an toàn, văn minh.

Được biết, tại buổi đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với người lao động được tổ chức tại Trung tâm hội nghị trong tháng 6 vừa qua, trước phản ánh của người lao động về số lượng các tuyến xe buýt đi qua các khu công nghiệp vào giờ cao điểm còn ít, nhiều xe cũ nát, chất lượng không đảm bảo, đe dọa đến sự an toàn của hành khách, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Trì  đã yêu cầu Sở Giao thông vận tải xem xét, tăng số lượng, tần suất các tuyến xe buýt đi qua các khu công nghiệp vào giờ cao điểm; nâng cao chất lượng xe buýt; chỉnh đốn lại thái độ của đội ngũ phục vụ. Về việc lắp điện cao áp trên các tuyến đường có xe buýt đi qua, UBND tỉnh sẽ nghiên cứu để chỉ đạo các ngành chức năng đề xuất cho phù hợp với tình hình thực tế.

Theo: Thanh Nga (vinhphuc.gov.vn)

Các tin đã đưa ngày: