Nông nghiệp Vĩnh Phúc mạnh mẽ chuyển mình

28/12/2021

Phát huy truyền thống quê hương “khoán hộ”, kể từ khi tái lập tỉnh đến nay, Vĩnh Phúc luôn chú trọng xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững, đa dạng với cơ cấu ngành nghề hợp lý, gắn liền với thị trường. Từ những chủ trương sát đúng, sáng tạo và khoa học cùng sự lãnh, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự vào cuộc tích cực của người dân, nông nghiệp Vĩnh Phúc đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ sau một phần tư thế kỷ đầy nỗ lực.

Từ những cuộc cách mạng về chính sách

Từ năm 2008 đến nay, tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành gần 90 nghị quyết về các cơ chế, chính sách phát triển "tam nông"

Năm 1997, khi mới ra “ở riêng”, Vĩnh Phúc được biết đến là tỉnh nghèo, thu ngân sách nhà nước chỉ đạt gần 100 tỷ đồng. Lĩnh vực nông nghiệp chiếm tới trên 52% trong cơ cấu kinh tế song diện tích đất cách tác nhỏ hẹp; cơ sở hạ tầng yếu kém, máy móc rất ít và chủ yếu làm đất bằng sức kéo gia súc; chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản quy mô nhỏ lẻ, không đủ điều kiện phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tập trung và gắn với nhu cầu thị trường.

Trước khó khăn này, BTV Tỉnh uỷ đã kịp thời ban hành nhiều cơ chế, chính sách, hành động cụ thể, từng bước phát huy lợi thế, giúp chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững, là trụ đỡ của nền kinh tế. Đầu tiên phải kể đến Nghị quyết số 10 và Đề án số 2103 của BTV Tỉnh ủy về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp giai đoạn 2001 - 2005 với tập trung ưu tiên đầu tư 6 cây và 3 con; UBND tỉnh đã xây dựng và triển khai các dự án cụ thể, ban hành các chính sách miễn 100% thủy lợi phí vụ đông, giảm 50% thủy lợi phí vụ chiêm và vụ mùa… Nhờ đó, năm 2005, lần đầu tiên năng suất lúa của tỉnh đã vượt mốc 50 tạ/ha, đưa Vĩnh Phúc là một trong những địa phương dẫn đầu miền Bắc về sản xuất 3 vụ ổn định trong năm, trong đó, vụ Đông là vụ sản xuất hàng hóa. Đời sống nông dân được nâng lên, không còn hộ đói, giảm hộ nghèo từ 2 - 3%/năm, bộ mặt nông thôn có nhiều đổi mới. 

Với quan điểm lấy phát triển công nghiệp làm nền tảng và có điều kiện đầu tư trở lại phục vụ nông nghiệp, năm 2006, Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết 03 với phương châm “giảm đóng góp, tăng đầu tư, phát triển nông thôn toàn diện”. Thực hiện Nghị quyết này, tỉnh đã dành gần 316 tỷ đồng từ ngân sách cho các chương trình miễn thủy lợi; hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi; xây dựng vùng trồng trọt sản xuất hàng hóa; đầu tư hạ tầng khu sản xuất chăn nuôi tập trung.

Từ năm 2008 đến nay, tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành gần 90 nghị quyết về các cơ chế, chính sách phát triển "tam nông". Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đã cụ thể hóa bằng việc thực hiện các chương trình, đề án, kế hoạch cụ thể và phê duyệt hàng trăm danh mục đầu tư. Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hầu hết các cơ chế, chính sách đều được các địa phương, doanh nghiệp và người dân đồng tình ủng hộ, triển khai thực hiện tích cực, hiệu quả.

Dấu ấn sau một phần tư thập kỷ nỗ lực

Sau 25 năm tái lập tỉnh, nông nghiệp Vĩnh Phúc đã khẳng định vai trò, vị thế trong phát triển kinh tế của tỉnh với giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 1997 - 2021 tăng 5,1%/năm; giá trị sản xuất bình quân đạt trên 155 triệu đồng/ha/năm, cao hơn gấp nhiều lần so với năm 1997; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt hơn 50 triệu đồng/người. Đến năm 2020, 100% số xã trên địa bàn tỉnh đã đạt chuẩn nông thôn mới, ước hết năm 2021 sẽ có 11 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 36 thôn đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Nhiều giống lúa mới cho năng suất, chất lượng cao được đưa vào sản xuất đã giúp
năng suất lúa tăng từ 34,2 tạ/ha năm 1997 lên 60 tạ/ha năm 2021

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong bức tranh nông nghiệp tỉnh nhà là đã đưa sản xuất phát triển toàn diện với sự chuyển dịch mạnh sang sản xuất hàng hóa, từng bước gắn sản xuất với chế biến và thị trường. Cùng với áp dụng cơ giới hóa ở hầu hết các khâu trong sản xuất, trên địa bàn tỉnh đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, gieo trồng các loại cây cho hiệu quả kinh tế tăng gấp 3 - 4 lần so với cây trồng truyền thống; nhiều giống lúa mới được đưa vào sản xuất giúp năng suất lúa tăng từ 34,2 tạ/ha năm 1997 lên 60 tạ/ha năm 2021. Vĩnh Phúc bước đầu đã có những sản phẩm nông nghiệp mang thương hiệu đặc trưng riêng như: Thanh long ruột đỏ, ớt quả, dưa chuột, su su, chuối tiêu hồng; một số nông sản của tỉnh đã vươn ra thị trường thế giới.

Trong chăn nuôi, trên địa bàn tỉnh đã hình thành một các sản xuất hàng hóa tập trung lớn như: Chăn nuôi lợn ở Lập Thạch, Yên Lạc; chăn nuôi gia cầm ở Tam Dương, Tam Đảo; chăn nuôi bò sữa tại Vĩnh Tường, Lập Thạch, Tam Đảo... Nếu như năm 1997, tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng toàn tỉnh đạt 22.600 tấn thì đến năm 2021 đã đạt trên 119.500 tấn.

Đặc biệt, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, sản xuất giá trị hàng hóa lớn, những năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc đã có nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích thực hiện dồn thửa đổi ruộng, tích tụ ruộng đất. Chỉ tính riêng từ năm 2016 đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện dồn thửa đổi ruộng được gần 2.000 ha tại 5/9 huyện, thành phố. Sau dồn thửa đổi ruộng, đồng đất đã được cải tạo, kiến thiết lại thuận lợi cho công tác áp dụng cơ giới hoá, khoa học kỹ thuật hiện đại, giúp giải phóng sức lao động, là điều kiện để chuyển lao động nông nghiệp sang các ngành nghề khác, nâng cao thu nhập cho người dân.

Chứng kiến những đổi thay của quê hương, nhất là từ khi tái lập tỉnh đến nay, bà Phạm Thị Sứ, 80 tuổi, nguyên lãnh đạo xã Đồng Ích, huyện Lập Thạch phấn khởi bảo, so với ngày mới tái lập tỉnh, cuộc sống của người nông dân giờ đã khác xa: "Trước kia, với nền nông nghiệp truyền thống, chúng tôi chỉ nghĩ làm sao để người dân đủ ăn, không bị đói lúc giáp hạt là tốt lắm rồi bởi phải phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết, môi trường, giống cây trồng… dù có bỏ nhiều công chăm sóc nhưng chỉ cần thời tiết không thuận lợi hay sâu bệnh là có thể mất trắng. Nay vẫn trên đồng đất ấy, nếu năng động, nhạy bén chuyển sang những giống cây trồng cho năng suất, giá trị kinh tế cao và phù hợp với nhu cầu thị trường, người nông dân có thể làm giàu. Thực tế tại Đồng Ích đã có rất nhiều hộ gia đình thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ phát triển kinh tế nông nghiệp."

Với ông Nguyễn Văn Cố, thôn Hồi Cương, xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, sự đổi thay dễ nhìn thấy nhất là diện mạo nông thôn đã khác xưa rất nhiều, nhất là từ sau khi thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Nhà cửa được xây dựng khang trang, kiên cố; đường giao thông nông thôn được bê tông hóa, nhựa hóa; đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân được nâng lên rõ rệt. Nhiều gia đình chỉ làm nông nghiệp cũng có thể xây nhà cao tầng, mua sắm được vật dụng sinh hoạt đắt tiền, tiện nghi; con em nông dân có nhiều cơ hội học tập, tìm việc làm với thu nhập 6 - 8 triệu đồng mỗi tháng ngay tại các nhà máy, công ty xây dựng trên địa bàn huyện.

Về các vùng nông thôn của tỉnh bây giờ, hình ảnh những chiếc máy cày, máy cấy chạy xình xịch ngoài đồng trong nụ cười thảnh thơi của người nông dân ngồi trên bờ đã trở nên quá đỗi quen thuộc. Rồi những mô hình  nhà lưới trồng rau, trồng hoa mang hơi hướng nông nghiệp công nghệ cao; những đồng mẫu lớn có sự tham gia của các doanh nghiệp, tạo ra chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp xuất hiện ngày càng nhiều… Đây là nền tảng quan trọng để ngành Nông nghiệp Vĩnh Phúc chuyển sang giai đoạn ứng dụng công nghệ cao theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và bền vững.

Hướng đến nền nông nghiệp thông minh

Bắt nhịp với tiến bộ khoa học công nghệ, nhiều nông dân thời 4.0 của Vĩnh Phúc đã mạnh dạn thay đổi nhận thức, chuyển từ cách làm theo thói quen sang cách làm theo hướng dẫn của các chuyên gia; chủ động tìm tòi, nâng cao kiến thức, tiếp thu tiến bộ của khoa học kỹ thuật, đổi mới, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm để tiệm cận với nền nông nghiệp thông minh gắn liền với chuyển đổi số.

Phát triển nền nông nghiệp bền vững, hiện đại là bài toán đang được lãnh đạo tỉnh quan tâm 
chỉ đạo ngành Nông nghiệp Vĩnh Phúc tìm giải pháp để triển khai thực hiện

Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, đến nay, Vĩnh Phúc đã hình thành nhiều vùng, hợp tác xã sản xuất rau quả, chăn nuôi an toàn theo quy trình VietGAP. Thông qua ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất giúp nông dân không phải ghi chép nhật ký sản xuất thủ công như trước đây mà chỉ cần kiểm tra theo số liệu được cập nhật đầy đủ trên máy tính hoặc điện thoại thông minh chờ ngày sản xuất và thu hoạch theo đúng quy trình. Không chỉ tự động hóa trong quy trình sản xuất, khâu marketing, tiêu thụ sản phẩm cũng đã được số hóa để theo dõi và giao dịch. Khi đến kỳ thu hoạch, thiết bị sẽ thông báo, hình ảnh sản phẩm được chuyển về đầu mối ký kết thu mua; doanh nghiệp thu mua chỉ cần đánh mã số trên tem truy xuất, mọi thông tin về sản phẩm từ giống, quy trình chăm sóc, chất lượng sản phẩm sẽ hiển thị đầy đủ. Phương thức này có thể kết nối trực tiếp người sản xuất với người tiêu dùng, loại bỏ khâu trung gian giúp giá bán nông sản ổn định, ít bị thao túng; thay vì trông thời tiết, nông dân thời công nghệ số sẽ trông dữ liệu, mua dữ liệu để lên kế hoạch gieo trồng cho phù hợp với mùa vụ.

Tuy nhiên, nếu so sánh với tiềm năng, lợi thế đang có thì việc vươn lên làm chủ ứng dụng công nghệ thông tin, nhất là công nghệ số của đại đa số nông dân Vĩnh Phúc hiện vẫn gặp không ít khó khăn do diện tích đất sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, tập quán, ý thức sản xuất của người dân còn tự do, thiếu liên kết, nguồn lực đầu tư hạn chế… Trong định hướng phát triển từ nay đến năm 2025, ngành Nông nghiệp tỉnh đã xác định chuyển đổi số chính là chìa khóa quan trọng giúp nông dân sản xuất nông sản chất lượng với chi phí thấp nhất nhưng bán ra được giá cao nhất, từ đó, hướng tới phát triển nền nông nghiệp thông minh, hội nhập quốc tế, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững. 

Một trong những tín hiệu vui, tạo đà cho Nông nghiệp Vĩnh Phúc phát triển theo hướng thông minh là ngay trong những tháng cuối năm 2021, khi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Vĩnh Phúc đang ra sức thi đua lập thành tích mừng 25 năm ngày tái lập tỉnh và đón chào xuân mới, tham gia Đoàn công tác của Chính phủ Việt Nam thăm Nhật Bản, Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Thị Thúy Lan đã trực tiếp trao Bản ghi nhớ về hợp tác đầu tư giữa UBND tỉnh Vĩnh Phúc với Tập đoàn Sojitz và các đối tác đầu tư của Tập đoàn tại Việt Nam về đầu tư và phát triển dự án cải tạo trang trại, chuyển đổi vật nuôi từ lợn sang bò thịt, xây dựng cơ sở giết mổ, chế biến, bảo quản và phân phối tại huyện Tam Đảo. Với tổng mức đầu tư trên 500 triệu USD, đây là dự án có mức đầu tư lớn trong lĩnh vực nông nghiệp và cũng là dự án về lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao có giá trị đầu tư cao nhất được ký kết giữa doanh nghiệp hai nước trong chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Nhật Bản cuối tháng 11/2021.

Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Thị Thúy Lan đã khẳng định: “Mục tiêu dự án phù hợp với chiến lược phát triển nông nghiệp và tiềm năng, lợi thế của tỉnh trong giai đoạn mới, thúc đẩy mạnh mẽ tới ngành Nông nghiệp chăn nuôi của tỉnh; cung cấp các sản phẩm thịt bò chất lượng cao an toàn và đáng tin cậy cho thị trường cả nước, hướng tới xuất khẩu. Đồng thời, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương theo hướng phát triển sản xuất chăn nuôi công nghệ cao, tạo việc làm và cải tạo môi trường sống trong cộng đồng dân cư thông qua việc đẩy mạnh việc áp dụng các công nghệ hiện đại, tăng cường năng lực xử lý chất thải, tạo ra sản phẩm an toàn vệ sinh thực phẩm trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp”.

Theo Bích Phượng: vinhphuc.gov.vn

Các tin đã đưa ngày: