Chất thải chăn nuôi "bức tử" kênh tiêu ở xã Vĩnh Ninh

12/08/2019

Hệ thống kênh mương có vai trò quan trọng phục vụ tưới, tiêu cho sản xuất nông nghiệp. Thế nhưng, vài năm trở lại đây, do chăn nuôi bò sữa phát triển nóng, không theo quy hoạch, nhiều tuyến kênh tiêu ở xã Vĩnh Ninh (Vĩnh Tường) đang “cõng” một lượng chất thải khổng lồ, gây ách tắc dòng chảy và những hệ lụy không nhỏ tới môi trường.

Tuyến kênh tiêu Xuân Chiểu - Hậu Lộc, đoạn qua thôn Xuân Chiểu chứa đầy chất thải chăn nuôi. Ảnh Nguyễn Lượng

Giữa cái nắng gay gắt của mùa hè, những cán bộ Xí nghiệp Thủy lợi Vĩnh Tường không ngần ngại đưa chúng tôi thị sát rãnh thoát nước thải của các hộ dân thôn Kim Xa, xã Vĩnh Ninh. Mới bước vào đầu thôn, không khí đặc quánh mùi phân bò, rãnh thoát nước dày đặc chất thải kết thành từng mảng nổi trên bề mặt và bốc mùi khó chịu; những ống thoát nước của các hộ dân thi nhau thải ra cống rãnh, rồi chảy ra các kênh tiêu. Ngay đầu tuyến tiêu liên thôn Kim Xa- Hậu Lộc cỏ mọc um tùm, nước thải ngập lòng kênh tiêu, phân bò đặc quánh.

Ông Lã Văn Vương, cán bộ Trạm Thủy lợi xã Vĩnh Ninh cho biết: Thôn Kim Xa có 2 tuyến tiêu chính phục vụ sản xuất nông nghiệp và nước thải sinh hoạt của người dân nhưng đều bị chất thải từ chăn nuôi bò sữa “bức tử”. Trước đây, tuyến tiêu liên thôn Kim Xa - Hậu Lộc giúp việc tiêu thoát nước nhanh, đảm bảo cho việc trồng ngô, đỗ. 3 năm nay, do chăn nuôi bò sữa trong thôn phát triển mạnh, không có quy hoạch và tính toán tới nguồn xả thải dẫn đến lượng chất thải xả ra môi trường ngày càng nhiều khiến nhiều đoạn lòng kênh bị “teo tóp” lại, chỉ còn khoảng một bước chân nên nước khó tiêu thoát, gây ngập úng cục bộ vào mùa mưa.

Thôn Kim Xa có hơn 200 hộ thì có 50 hộ chăn nuôi bò sữa, mỗi hộ nuôi hơn 20 con. Hầu hết đàn bò đều được nuôi nhốt trong các chuồng trại liền kề với nhà ở, nơi sinh hoạt hằng ngày của các hộ dân. Trung bình, 1 con bò sữa trưởng thành mỗi ngày thải 25- 30kg phân, 30- 35 lít nước tiểu... Mặc dù mỗi hộ gia đình đều đầu tư xây dựng hầm Biogas nhưng không thể xử lý triệt để được mùi hôi, thối. Hầm biogas của các hộ nông dân chỉ xử lý được một phần chất thải, nước thải từ bò sữa. Nước thải, chất thải sau khi được xử lý qua hầm biogas vẫn có màu đen, đặc và được xả trực tiếp ra hệ thống cống rãnh, từ đó chảy ra hệ thống kênh tiêu do Xí nghiệp Thủy lợi Vĩnh Tường quản lý. Hậu quả, chất thải bồi lắng ứ thành đống, gây ách tắc dòng chảy, ô nhiễm nguồn nước và bầu không khí. Mặc dù hàng năm, Xí nghiệp Thủy lợi Vĩnh Tường đều huy động lực lượng thu gom, khơi thông dòng chảy nhưng không xuể.

Ông Vương trầm tư, chất thải nhiều đến nỗi chỉ trận mưa nhỏ cũng khó tiêu thoát nước, ngập cả lên đường và đồng ruộng.

Cách chưa đầy 1km, tuyến kênh tiêu Xuân Chiểu- Hậu Lộc dài 1,6km phục vụ tưới tiêu khoảng 50ha cho 2 thôn: Xuân Chiểu, Kim Xa cũng đang bị chất thải chăn nuôi “bủa vây”. Chỉ tay vào đoạn kênh tiêu qua thôn Xuân Chiểu (xã Vĩnh Ninh), ông Phùng Thế Tài, cán bộ kỹ thuật, Xí nghiệp Thủy lợi Vĩnh Tường cho biết: Cách đây chưa đầy một tuần, đơn vị đã tổ chức nạo vét, khơi thông dòng chảy nhưng giờ lượng chất thải từ chăn nuôi bò sữa và sinh hoạt của người dân thải ra lại gần đầy kênh tiêu, nước đen ngòm, đặc quánh. Thậm chí, một số người dân thiếu ý thức còn ném gốc cỏ voi ngay xuống lòng kênh tiêu, khiến lòng kênh tiêu đã đầy lại phải “cõng” thêm một lượng rác thải.

Ngôi nhà 3 tầng của gia đình chị Sái Thị Hà, thôn Xuân Chiểu vốn để cửa chính hướng ra ngoài cánh đồng. Vậy mà, giờ đây, gia đình phải mở hướng cửa khác hạn chế tối đa mùi hôi thối do rác thải từ kênh tiêu bốc lên, gió cuốn bay thẳng vào nhà. Chị Hà cho biết: Nhà tôi ở cạnh tuyến kênh tiêu, mấy năm nay thường phải hứng chịu đủ các mùi khó chịu. Cứ 5h sáng, 11h trưa và 15 giờ chiều, nước rửa chuồng trại của các hộ chăn nuôi “đua nhau” theo đường ống xả trực tiếp ra lòng kênh bốc mùi nồng nặc. Những ngày nắng nóng cao điểm, mức độ ô nhiễm mùi hôi càng khủng khiếp khiến gia đình lúc nào cũng đóng cửa. Vào mùa mưa, nước dâng cao, khiến lối vào nhà của gia đình bị ngập nước. Vì vậy, người dân chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương, các cấp, ngành có những giải pháp hợp lý để hạn chế tối đa tình trạng ô nhiễm môi trường; đầu tư, cải tạo, nâng cấp, nạo vét các tuyến kênh tiêu liên xã trên địa bàn, tăng khả năng tiêu úng nội đồng.

Theo ông Nguyễn Phùng Lâm, Giám đốc HTX Môi trường và Dịch vụ tổng hợp xã Vĩnh Ninh, để đảm bảo môi trường, hạn chế tình trạng xả nước thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi trực tiếp ra kênh mương, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường; hướng dẫn, khuyến khích các hộ chăn nuôi đầu tư xây dựng hầm biogas. Tuy nhiên, lượng chất thải chăn nuôi, nhất là của 2 thôn: Kim Xa, Xuân Chiểu rất lớn nên việc ô nhiễm là không thể tránh khỏi.

Theo ông Nguyễn Quốc Quân, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Liễn Sơn, công ty đang quản lý, khai thác và bảo vệ 90 km kênh tưới cấp I, 146 km kênh tưới cấp II, 34.000 km kênh tưới cấp III và kênh mương nội đồng phục vụ tưới tiêu cho khoảng 67.000 ha đất canh tác, nuôi trồng thủy sản, tiêu dân sinh của 7/9 huyện, thành phố của tỉnh. Những năm qua, được sự quan tâm của tỉnh, công ty đầu tư xây mới, cải tạo nâng cấp các công trình đầu mối, kiên cố hóa kênh mương tưới tiêu, mở rộng và nâng cao bờ bao các trục tiêu đáp ứng hiệu quả tưới tiêu ở các địa phương. Riêng đối với 2 tuyến kênh tiêu: Kim Xa- Hậu Lộc, Xuân Chiểu- Hậu Lộc đơn vị đã báo cáo UBND tỉnh và được tỉnh phê duyệt, sẽ đầu tư cải tạo nâng cấp trong thời gian tới.

Để trả lại không khí trong lành cho người dân và “giải cứu” các tuyến kênh “chết”, bên cạnh sự vào cuộc của các cấp, ngành, thì chính quyền địa phương sớm có các giải pháp quy hoạch khu chăn nuôi tập trung, hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường từ chăn nuôi, nhất là việc nâng cao ý thức của người dân, góp phần cải thiện môi trường ở địa phương.

Theo: Mai Liên (baovinhphuc.com.vn)

Các tin đã đưa ngày: