Nhiều cơ chế hỗ trợ lĩnh vực nông nghiệp chưa được triển khai

11/07/2019

Vĩnh Phúc đã và đang đẩy mạnh thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp và để “tiếp sức”, sớm đạt mục tiêu Đề án, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, trong đó có Nghị quyết số 201 về một số cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2016 – 2020; Nghị quyết số 202 về một số chính sách hỗ trợ đặc thù khuyến khích doanh nghiệp đầu tư lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh. Thế nhưng trải qua 2/3 chặng đường thực hiện, nhiều nội dung của các Nghị quyết này rất khó triển khai, thậm chí chưa được triển khai.

Các địa phương đều vướng

Là huyện thuần nông và sớm nhận ra những lợi ích thiết thực các Nghị quyết số 201, 202 của HĐND tỉnh mang lại, những năm qua, UBND huyện Yên Lạc đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các xã, thị trấn tổ chức họp dân, thông báo công khai chủ trương, các nội dung hỗ trợ theo Nghị quyết; khẩn trương rà soát, lựa chọn các hộ có đủ điều kiện để hỗ trợ. Đồng thời, phối hợp với các đơn vị chức năng vừa giám sát chặt chẽ vừa hướng dẫn cụ thể để người dân phát huy tốt nhất các nguồn hỗ trợ. Huyện cũng đã hỗ trợ trên 1.230 tỷ đồng cho nông dân mua hơn 600 lợn nái ngoại hậu bị; gần 470 triệu đồng mua 4.300 bò và lợn đực giống. Tiếp tục chỉ đạo các xã: Hồng Phương, Đại Tự thực hiện dồn thửa, đổi ruộng với diện tích 460,5 ha.

Với cách làm này, năng suất, sản lượng nông sản ở Yên Lạc ngày càng tăng. Năm 2018, giá trị sản xuất  nông – lâm nghiệp, thủy sản đạt trên 1.512 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp chuyển dịch đúng hướng, tỷ trọng ngành chăn nuôi tăng từ 44% năm 2015 lên 48,6% năm 2018; tỷ trọng ngành trồng trọt giảm từ 51% xuống còn 46%; tỷ lệ đưa cơ giới hóa vào sản xuất tăng từ 65,5% lên 78,9%. Đặc biệt, Yên Lạc đã từng bước thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp, hình thành các vùng trồng trọt sản xuất hàng hóa chuyên canh, các khu chăn nuôi theo hướng công nghiệp, quy mô lớn ở các xã: Liên Châu, Hồng Châu, Tam Hồng, Đại Tự, Trung Nguyên, Yên Phương…

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy, một số nội dung của các Nghị quyết này còn chưa phù hợp, khiến địa phương lúng túng, gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai từng nội dung hỗ trợ, thậm chí có nội dung chưa triển khai được.

Ông Nguyễn Văn Bộ, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Lạc cho biết: Thực hiện Nghị quyết số 202 của HĐND tỉnh, năm 2016, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2851 về phê duyệt chủ trương đầu tư cho Công ty TNHH Quế Sinh đầu tư xây dựng khu chăn nuôi lợn ngoại tập trung tại xã Trung Hà. Thế nhưng, dự án mới thực hiện xong bước chuẩn bị đầu tư thì Công ty TNHH Quế Sinh đã có văn bản xin dừng không đầu tư nữa và từ đó đến nay, Yên Lạc chưa có doanh nghiệp tiếp cận được chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn theo Nghị quyết này.

Đối với Nghị quyết số 201, Yên Lạc chưa thực hiện chính sách hỗ trợ một lần, mức 500.000đ/ha nhưng không quá 100 triệu đồng/xã cho các xã, phường, thị trấn để rà soát điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất sản xuất nông nghiệp do cả 17/17 xã, thị trấn chưa rà soát điều chỉnh quy hoạch. Chính sách chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang trồng rau, quả, trồng cây thức ăn gia súc và đất nông nghiệp khác không thực hiện được do chưa xã nào thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Chính sách hỗ trợ tổ chức, cá nhân thuê quyền sử dụng đất để sản xuất trồng trọt quy mô lớn; chính sách hỗ trợ 50% phí bảo hiểm bò sữa không thực hiện được do không có hộ dân nào đăng ký. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ mua thay thế lợn đực giống, bò đực giống, nhiều hộ dân muốn được đăng ký nhưng Yên Lạc lại không nằm trong danh sách các địa phương được triển khai nội dung này.

Cũng theo ông Bộ, để thực hiện chính sách hỗ trợ mua mới bò sữa ngoài tỉnh từ 15 tháng tuổi đến đẻ lứa 3 và hỗ trợ mua lợn nái ngoại hậu bị, hằng năm, căn cứ vào nhu cầu đăng ký mua mới để thay thế đàn của các hộ dân, UBND huyện đã tổng hợp, báo cáo các ngành chức năng nhưng khi triển khai, các hộ lại không thực hiện theo đăng ký ban đầu do từ cuối năm 2016 đến hết năm 2017, giá thịt lợn hơi giảm mạnh, người chăn nuôi không đầu tư mở rộng quy mô chăn nuôi, nhân đàn; các hộ chăn nuôi bò sữa chủ yếu mua bò trong nội tỉnh hoặc khai báo mua bò ngoại tỉnh nhưng không cung cấp được đầy đủ hồ sơ nên không có căn cứ hỗ trợ. Đặc biệt, qua khảo sát các dự án đề nghị hỗ trợ theo Quyết định số 07 của UBND tỉnh thì cả 3 dự án gồm: Dự án chăn nuôi tập trung ngoài khu dân cư của ông Trần Xuân Tuân, xã Yên Phương và 2 dự án nuôi trồng thủy sản của hộ gia đình ông Kim Đình Úp và ông Nguyễn Văn Cỏn, xã Đồng Văn đều chưa đủ điều kiện để được hỗ trợ do các hộ chưa lập báo cáo kinh tế kỹ thuật trình UBND huyện phê duyệt.

Tương tự như Yên Lạc, thông tin từ phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 8 huyện, thành phố cho thấy, hiện nay, các địa phương đều gặp khó khăn trong triển khai thực hiện các Nghị quyết 201, 202 và hầu hết những nội dung Yên Lạc không triển khai được, các địa phương đều vướng. Cụ thể, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong số 32 dự án của 31 hộ dân đề nghị được hỗ trợ ở các huyện: Vĩnh Tường, Yên Lạc, Tam Dương, Sông Lô, Lập Thạch và Tam Đảo, chỉ có 1 dự án của gia đình ông Nguyễn Đức Trung, xã Bắc Bình, huyện Lập Thạch đủ điều kiện hỗ trợ. 31 dự án còn lại, trong đó có 15 dự án đề nghị hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng chăn nuôi lợn; 3 dự án đề nghị hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng nuôi thủy sản; 12 dự án đề nghị hỗ trợ xây dựng hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi lợn và 1 dự án hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng chăn nuôi bò sữa đều không đủ điều kiện được hỗ trợ. Nguyên nhân là do một số địa điểm đề nghị xây dựng hỗ trợ hạ tầng chăn nuôi chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất nông nghiệp; các hộ dân chưa lập dự án sản xuất trình UBND huyện phê duyệt hoặc vị trí triển khai dự án không nằm trong quy hoạch…

Thay đổi để phù hợp với thực tiễn

Theo báo cáo của UBND tỉnh, để sớm đạt mục tiêu của Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2010-2018, UBND tỉnh đã ban hành 8 quy hoạch phát triển nông, lâm nghiệp, thủy sản; giai đoạn 2014-2018, HĐND tỉnh ban hành 2 Nghị quyết, UBND tỉnh ban hành 1 Đề án và nhiều quyết định, văn bản chỉ đạo. Cùng với đó, chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phương thực hiện tốt chính sách đất đai, giải phóng mặt bằng, thu hồi, giao đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất cho 6 dự án nông nghiệp; chỉ đạo các tổ chức tín dụng thực hiện cho vay không tài sản thế chấp lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, cho vay mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao, cho vay xây dựng nông thôn mới.

Trong 8 năm, từ 2010 đến 2018, ngân sách tỉnh đã cấp bù thủy lợi phí trên 1.400 tỷ đồng; cấp bù trên 300 tỷ đồng phí dịch vụ nội đồng và 198 tỷ đồng để cải tạo, sửa chữa, nâng cấp 37,8km thủy lợi nội đồng. Đồng thời, đã hỗ trợ 293,9 tỷ đồng/315,19 tỷ đồng (tổng kinh phí hỗ trợ 3 năm 2016-2018) cho các địa phương thực hiện Nghị quyết số 201; hỗ trợ 3,64 tỷ đồng cho 3 dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp theo Nghị quyết số 201 gồm: Dự án sản xuất rau an toàn trong nhà lưới theo quy trình Vietgap của Công ty cổ phần nông – lâm nghiệp và môi trường Vĩnh Hưng thực hiện đầu tư tại phường Hội Hợp, thành phố Vĩnh Yên; dự án sản xuất rau an toàn trong nhà lưới theo quy trình Vietgap của Công ty TNHH thương mại và dịch vụ nông nghiệp Trung Kiên, thị trấn Hợp Hòa, huyện Tam Dương; dự án đầu tư cơ sở giết mổ lợn tập trung tại xã Cao Minh, thành phố Vĩnh Yên của Công ty TNHH MTV sản xuất và thương mại Phát Đạt. Đặc biệt, trong gần 4 năm triển khai các nghị quyết này, Vĩnh Phúc đã hỗ trợ được trên 2.671 tấn lúa giống chất lượng cao; hơn 268,7 tấn giống ngô biến đổi gen; xây dựng được trên 3.323ha sản xuất rau quả theo tiêu chuẩn Vietgap; hỗ trợ mua mới, thay thế gần 4.890 con lợn nái ngoại hậu bị, gần 21.000 bò cái nền, gần 1.050 bò đực giống; trên 302.888 liều tinh giống lợn ngoại; tiêm phòng vắc xin lở mồm long móng cho trên 503.300 con trâu, bò, trên 426.700 con lợn; hỗ trợ trên 6, 1 triệu con cá rô phi đơn tính, trên 1 triệu con cá chép lai; hỗ trợ 1.308 máy sản xuất xuất nông nghiệp cho 1.308 hộ.

Ông Bùi Như Ý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, kết quả nổi bật sau gần 4 triển khai các Nghị quyết 201, 202 là sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản của tỉnh có bước phát triển nhanh và chuyển dịch theo hướng tích cực, được nông dân đón nhận, mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, chăn nuôi. Đặc biệt, với việc đưa cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp, Vĩnh Phúc không chỉ giải bài toán về thiếu lao động, giảm chi phí trong sản xuất mà còn giúp bà con nông dân nâng cao hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp, tạo tiền đề quan trọng cho các địa phương xây dựng nông thôn mới theo hướng phát triển các vùng sản xuất hàng hoá tập trung quy mô lớn. Tuy nhiên, do một số nội dung hỗ trợ chưa phù hợp với điều kiện thực tế nên việc triển khai các nghị quyết này còn gặp nhiều khó khăn, thậm chí một số nội dung triển khai đạt thấp hoặc chưa triển khai được. Chẳng hạn như đến nay, toàn tỉnh mới có 1 dự án tại xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương đủ điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù cho các dự án để xây dựng hạ tầng các khu chăn nuôi lợn, chăn nuôi bò sữa, nuôi trồng thủy sản tập trung ngoài khu dân cư. Kết quả này thấp là do hầu hết địa điểm chăn nuôi của các hộ dân chưa có trong quy hoạch hoặc chưa chuyển đổi được mục đích sử dụng đất; thủ tục, quy trình thực hiện dự án phức tạp do phải thực hiện theo Luật Đầu tư công; tổng mức đầu tư cao, người dân khó khăn trong việc đóng góp vốn đối ứng 30%.

Đối với chính sách hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn theo chuỗi do đối tượng thực hiện không phải là doanh nghiệp hoặc liên doanh, liên kết sản xuất mà là các hộ dân; trong khi đó, người dân rất khó thu gom, thuê được ruộng trồng rau, quả tập trung từ 10ha trở lên. Mặt khác, muốn được hỗ trợ theo cơ chế này, các hộ dân phải lập dự án, thực hiện thủ tục quy trình theo Luật Đầu tư công nên cả tỉnh chưa có hộ sản xuất đăng ký. Chính sách hỗ trợ mua mới bò sữa từ ngoại tỉnh và hỗ trợ xây dựng hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi đối với người sản xuất chăn nuôi quy mô thường xuyên từ 1.000 con, cả tỉnh chưa có hộ chăn nuôi nào được hỗ trợ do các hộ chủ yếu mua bán, luân chuyển bò sữa trong tỉnh; quy mô chăn nuôi không lớn và phải lập dự án, thực hiện các thủ tục, quy trình theo Luật Đầu tư công. Riêng đối với việc thí điểm bảo hiểm bò sữa, trong 2 năm 2016, 2017 không có công ty bảo hiểm nào đăng ký thực hiện và UBND tỉnh đã có Văn bản số 6160 về việc tạm dừng thực hiện hỗ trợ bảo hiểm và mua mới bò sữa. Đến ngày 18/4/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 58 về bảo hiểm nông nghiệp nhưng chưa có hướng dẫn của Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nên chính sách này chưa thực hiện được.

Để các nghị quyết phát huy hiệu quả, đi vào cuộc sống, trên cơ sở đề xuất, kiến nghị của các địa phương, UBND tỉnh đã có đang chỉ đạo cơ quan liên quan rà soát, xây dựng Tờ trình trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết về chính sách hỗ trợ đặc thù khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2019-2025 thay thế cho Nghị quyết số 202, với nội dung hỗ trợ được mở rộng hơn, mức hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở chăn nuôi gia súc tối đa không quá 3 tỷ đồng/dự án, tăng 1 tỷ đồng/dự án so với Nghị quyết 202; quy định điều kiện để được hỗ trợ thuận lợi hợn cho doanh nghiệp. Còn về Nghị quyết 201, UBND tỉnh đề nghị HĐND tỉnh tiếp tục cho kéo dài thời gian thực hiện chính sách hỗ trợ giống lúa chất lượng cao; hỗ trợ giống vật nuôi, tinh lợn ngoại; cho phát triển thụ tinh nhân tạo bò thịt, bò sữa chất lượng cao, phát triển các mô hình nuôi cá giống mới; hỗ trợ phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm. Đồng thời cho dừng triển khai các chính sách hỗ trợ: ngô biến đổi gen, xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn theo chuỗi, xây dựng hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi đối với người sản xuất chăn nuôi lợn quy mô thường xuyên trên 1.000 con trở lên; hỗ trợ đặc thù cho các dự án để xây dựng hạ tầng các khu chăn nuôi lợn, chăn nuôi bò sữa, nuôi trồng thủy sản tập trung ngoài khu dân cư; tiếp tục tạm dừng thí điểm bảo hiểm bò sữa, chờ hướng dẫn thực hiện Nghị định số 58 của Chính phủ.

Mới đây, tại hội nghị giám sát của Thường trực HĐND tỉnh đối với UBND tỉnh về tình hình thực hiện một số nghị quyết của HĐND tỉnh về cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Khước đề nghị HĐND tỉnh cho chủ trương xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản, đảm bảo an sinh xã hội tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2020-2025; có cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ trong sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2020-2025; cơ chế chính sách đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo mở rộng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung và hỗ trợ thiết bị xử lý nước hộ gia đình trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2020-2025.

Còn theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Như Ý, Vĩnh Phúc muốn sớm đạt và vượt mục tiêu Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp thì cần cơ cấu lại việc đầu tư, hỗ trợ theo hướng hợp lý; cần lựa chọn ngành hàng chủ lực của địa phương để tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm nhằm phát triển nông nghiệp bền vững, tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân, ổn định xã hội, bảo vệ môi trường và cảnh quan. Cùng với đó, cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng phát triển các ngành sản xuất nông nghiệp hàng hóa đạt quy mô lớn, sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường, có tính cạnh tranh cao, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Theo: Thanh Nga (vinhphuc.gov.vn)

Các tin đã đưa ngày: