Mô hình trồng lúa thảo dược: Hiệu quả nhưng khó nhân rộng

08/07/2019

Năm 2014, mô hình trồng lúa thảo được Hội Nông dân huyện Lập Thạch triển khai thí điểm tại xã Triệu Đề. Mặc dù kết quả triển khai thí điểm khá thành công, song, mô hình lại khó nhân rộng.

Mô hình trồng lúa thảo dược VH1 từng thí điểm rất thành công ở xã Triệu Đề, huyện Lập Thạch, nhưng đến nay, không còn hộ dân nào gieo cấy nữa. (Trong ảnh: Gia đình ông Trần Tiến Cử, xã Triệu Đề, huyện Lập Thạch chỉ còn giữ lại thân cây lúa thảo dược khô)

Lúa thảo dược có nguồn gốc từ Ấn Độ, được ông Phan Văn Hòa, Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hòa, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An nghiên cứu, lai tạo và được đặt tên là lúa thảo dược Vĩnh Hòa 1 (VH1). Đặc điểm của giống lúa này là năng suất cao, bông có màu tím đậm, hạt lúa có màu tím hồng và có khả năng chịu được thời tiết khắc nghiệt và kháng một số bệnh như: Bạc lá, đạo ôn, đốm nâu... Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, gạo thảo dược có hàm lượng dinh dưỡng cao, giàu vi chất, vi lượng, chất béo thực vật và các vitamin A, B, li pít, canxi, kẽm, sắt, chất xơ, Omega 6, Omega 9, oryzanol,… có tác dụng bổ máu, phòng chống ung thư, chống loãng xương, rất tốt cho tim mạch. Đặc biệt, gạo thảo dược giúp ổn định đường huyết nên có thể chế biến làm thuốc. Không chỉ vậy, thân cây lúa thảo dược có chứa Omega 3, 6, 9 với hàm lượng cao nên sau khi thu hoạch, bà con có thể tận dụng rơm làm trà thảo dược.

Nhận thức được điều đó cùng với mong muốn mang đến cho bà con các giống lúa mới có năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao để đưa vào sản xuất, vụ Xuân 2014, Hội Nông dân huyện Lập Thạch phối hợp với Công ty TNHH Khoa học công nghệ Vĩnh Hòa (Nghệ An) trồng thử nghiệm giống lúa thảo dược VH1 tại xã Triệu Đề với diện tích gần 1ha.

Theo đánh giá của ông Trần Tiến Cử, thôn Hùng Sơn, xã Triệu Đề (Lập Thạch) -người tham gia thí điểm trồng lúa thảo dược VH1, cây lúa thảo dược tốn ít chi phí giống (chỉ khoảng 4kg thóc giống/sào), bởi khả năng đẻ nhánh khỏe và nhanh; thân cây mập, cứng, chống đổ tốt. Đặc biệt, cây lúa thảo dược còn chịu được rét, nắng nóng rất tốt. Vụ gieo cấy thí điểm năm 2014, thời tiết khá khắc nghiệt. Đầu vụ gặp rét đậm, rét hại, cuối vụ lại gặp nắng nóng gay gắt từ 38 - 39 độ C, tuy nhiên, lúa vẫn trổ bông đều, bông lúa to, năng suất đạt hơn 3 tạ/sào. Hạt gạo thảo dược VH1 có mùi thơm nhẹ, cơm dẻo, ngon và giàu dinh dưỡng.

Với nhiều ưu điểm như vậy nhưng mô hình lúa thảo dược lại khó nhân rộng. Đồng chí Triệu Hùng Thắng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Triệu Đề cho biết: Nguồn giống tại chỗ không có, phải chuyển từ Nghệ An ra khiến chi phí đầu tư lớn là trở ngại chính trong việc nhân rộng mô hình. Hơn nữa, loại lúa thảo dược VH1 lại chủ yếu phục vụ mục đích thương mại; trong khi, diện tích nông nghiệp của xã Triệu Đề chỉ cấy được 1 vụ (do nằm ngoài đê, vụ Mùa thường xuyên xảy ra ngập úng), bà con đa phần gieo cấy để phục vụ nhu cầu của gia đình nên số lượng hộ kiên trì với giống lúa này không nhiều. Ngoài ra, thông tin thị trường về loại lúa này còn khá mới mẻ nên nhu cầu trong dân rất hạn chế. Chỉ những người nào biết về hàm lượng dinh dưỡng, chức năng, công dụng của loại lúa này họ mới mua.

Để sản xuất thí điểm thành công mô hình lúa thảo dược, Hội Nông dân huyện Lập Thạch đã phải bỏ ra không ít công sức, tiền bạc. Hội tổ chức 1 đợt đi tham quan thực tế ở Nghệ An; mởlớp tập huấn và mời đồng chí Phan Văn Hòa, Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hòa đến trực tiếp phổ biến về kỹ thuật gieo cấy giống lúa này. Trong thời gian gieo trồng, hội thường xuyên xuống thăm đồng, kiểm tra, hướng dẫn các hộ tham gia thí điểm thực hiện đúng quy trình kỹ thuật. Vì thế, việc mô hình lúa thảo dược thí điểm thành công mà không nhân rộng được thực sự rất đáng tiếc.

Ông Trần Tiến Cử, thôn Hùng Sơn, xã Triệu Đề (Lập Thạch) - người tham gia thí điểm trồng lúa thảo dược VH1 tiếc nuối: Lúa thảo dược khá phù hợp với đồng đất của địa phương. Thực sự rất đáng tiếc khi mô hình này không được nhân rộng trên địa bàn huyện. Cản trở lớn nhất đối với gia đình tôi là nguồn giống chất lượng để gieo cấy. Nếu có giống tốt, gia đình tôi sẽ tiếp tục gieo cấy. Vì vậy, rất mong cơ quan chức năng quan tâm đưa giống lúa thảo dược chất lượng đến với người dân chúng tôi.

Cuối năm 2018, Công ty TNHH Vĩnh Hòa có gửi tờ trình tới UBND tỉnh, UBND huyện Lập Thạch về việc xin liên kết xây dựng mô hình sản xuất lúa thảo dược hàng hóa. Theo đó, nếu địa phương xây dựng được vùng sản xuất hàng hóa tập trung từ 5ha trở lên, công ty cam kết sẽ hỗ trợ tiền giống 10%; chuyển giao tiến bộ KHKT; thu mua lúa với giá cao hơn thị trường tại thời điểm so với các giống lúa khác 15%; thu mua 100% cám gạo và thân cây lúa tươi. Công ty còn bảo lãnh trước giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích gieo trồng cho bà con. Như vậy, hiện nay, vấn đề đầu ra cho sản phẩm đã được giải quyết. Các địa phương chỉ cần xây dựng được mô hình sản xuất tập trung tối thiểu 5ha và đảm bảo chất lượng lúa thảo dược sau khi thu hoạch.

Để có thể tháo gỡ khó khăn, nhân rộng mô hình lúa thảo dược, theo đồng chí Nguyễn Thiệu Huy, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Lập Thạch, chính quyền cơ sở cần chủ động quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa tập trung với diện tích tối thiểu là 5ha nhằm đảm bảo số lượng, chất lượng theo yêu cầu của Công ty TNHH Vĩnh Hòa; tích cực tuyên truyền, vận động bà con chuyển đổi sang gieo cấy lúa thảo dược để nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích canh tác.

Theo: Thanh Huyền (baovinhphuc.com.vn)

Các tin đã đưa ngày: