Nỗ lực duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới

13/03/2018

Duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí ở những xã đã đạt chuẩn nông thôn mới là vấn đề quan trọng được đặt ra ở tất cả các các địa phương sau quá trình dài nỗ lực cán đích nông thôn mới. Thực tế cho thấy, việc đạt được các tiêu chí đã khó song làm thế nào để giữ được các tiêu chí lại càng khó hơn. Vì thế ngay sau khi được công nhận đạt chuẩn, các xã đều nỗ lực khắc phục khó khăn, vận dụng nhiều cách làm phù hợp nhằm nâng cao chất lượng các tiêu chí, quyết tâm không để tuột danh hiệu này sau 5 năm xét công nhận lại.

Không “ngủ quên” trong chiến thắng

Cũng như các địa phương khác trong tỉnh khi xây dựng nông thôn mới, xã Bàn Giản, huyện Lập Thạch gặp không ít khó khăn, song bằng nhiều nỗ lực, Bàn Giản đã hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, niềm vui "về đích" nông thôn mới không làm Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã lơ là việc giữ vững và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt được. Từ năm 2016 đến nay, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng các tiêu chí.

Đường giao thông nội đồng thôn Tây Nam Hạ, xã Bàn Giản vừa được xây dựng cuối năm 2017 giúp việc sản xuất nông nghiệp của bà con trong thôn thuận tiện hơn

Dẫn chúng tôi đi một vòng quanh xã thăm “thành quả” có được từ xây dựng nông thôn mới, ông Nguyễn Văn Minh, Chủ tịch UBND xã cho biết: Nhận thấy xây dựng nông thôn mới là cả một hành trình chứ không phải chỉ là điểm đến bởi các tiêu chí nông thôn mới đã đạt chuẩn ở thời điểm này nhưng sẽ không còn phù hợp ở thời điểm sau, khi đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng cao, Bàn Giản tiếp tục phát huy nội lực, kêu gọi nhân dân góp công, góp của cùng hoàn thành những hạng mục được cho nợ và nâng cao hơn nữa chất lượng các tiêu chí đã đạt. Cơ sở hạ tầng và các công trình an sinh xã hội được đầu tư kịp thời không chỉ góp phần đem lại diện mạo mới cho làng quê Bàn Giản mà chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được nâng lên.

Được biết, hơn 2 năm qua, cùng với tiếp tục đầu tư 55 tỷ đồng (trong đó có trên 42 tỷ đồng do nhân dân đóng góp) nâng cấp các công trình phúc lợi công cộng, Bàn Giản đã triển khai nhiều giải pháp phát triển kinh tế - xã hội nhằm nâng cao đời sống vật chất cho người dân. Xác định phát triển kinh tế nông nghiệp là chủ đạo, xã phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các đơn vị, doanh nghiệp liên quan đưa các loại cây, con giống mới vào sản xuất, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Chỉ riêng năm 2017, cùng với hỗ trợ đưa trên 8,7 tấn lúa giống mới vào sản xuất, địa phương đã triển khai nhiều dự án mới như: Trồng bưởi chất lượng cao với diện tích trên 3 ha; trên 10 ha bí đỏ và 38,3 ha ngô biến đổi gen, góp phần nâng thu nhập bình quân đầu người của địa phương từ 23,3 triệu đồng lên 27,1 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 5% vào cuối năm 2017. Cùng với đóng góp tiền mặt và ngày công lao động, toàn xã có 22 hộ dân tự nguyện hiến trên 950m2 đất nông nghiệp, 420m2đất thổ cư giúp địa phương tiếp tục hoàn thành, nâng cấp các tuyến đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng. Điều đáng mừng là chỉ sau 2 năm, địa phương đã trả nợ được gần 25 tỷ đồng nợ đọng từ xây dựng nông thôn mới.

Còn với xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Tường, sự đổi thay từ chương trình nông thôn mới dễ dàng được nhận thấy khi hơn 12km đường trục xã, trục thôn, đường ngõ xóm và hơn 8km đường giao thông nội đồng được cứng hóa; 4/4 thôn đã xây dựng được nhà văn hóa, 3 trường học đạt chuẩn quốc gia. Cùng với đó, hơn 94% lao động có việc làm thường xuyên; 77% người dân tham gia bảo hiểm y tế; thu nhập bình quân đầu người đạt trên 29 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2,5%. Năm 2015, Vĩnh Ninh được công nhận xã nông thôn mới.

Không bằng lòng với những kết quả đạt được, ngay sau khi được UBND tỉnh công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã đã xây dựng các giải pháp cụ thể nhằm duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí. Cụ thể, đối với các tiêu chí: Tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người, xã tập trung đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu lao động, tạo ra nhiều việc làm mới; phát triển trang trại, gia trại chăn nuôi; hỗ trợ vay vốn, đào tạo nghề, giúp các hộ, nhất là hộ nghèo có phương tiện, tư liệu sản xuất…

Đối với tiêu chí môi trường, cùng với việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong việc giữ gìn đường làng, ngõ, xóm xanh - sạch - đẹp, xã tổ chức các chiến dịch tổng vệ sinh môi trường; duy trì các tổ tự quản đảm nhận các tuyến đường vệ sinh môi trường. Đối với tiêu chí an ninh trật tự xã hội, đây được xác định là tiêu chí có nhiều biến động nhất, do đó, địa phương tập trung củng cố, nhân rộng các mô hình quần chúng tự quản, tự phòng, tự bảo vệ, tự hòa giải gắn kết với các mô hình phát triển hợp tác xã, nhóm hộ gia đình trong cùng ngành nghề, cùng tuyến đường, cùng khu vực. Trong đó, chú trọng xây dựng các mô hình liên kết, giáp ranh về an ninh trật tự; thực hiện có hiệu quả các Nghị quyết liên tịch giữa công an, quân đội, các ngành, đoàn thể…trong công tác bảo vệ an ninh trật tự.

Cũng như Bàn Giản, Vĩnh Ninh, mục tiêu duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí đang được các xã nông thôn mới của tỉnh nỗ lực thực hiện với nhiều nội dung ưu tiên là: Tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu trên địa bàn nhằm tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, tăng mức độ hưởng thụ trực tiếp cho cư dân nông thôn; phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân; phát triển đời sống văn hóa nông thôn, nâng cao chất lượng công tác giáo dục và y tế; nâng cao chất lượng môi trường nông thôn, giữ vững an ninh, trật tự xã hội, hệ thống tổ chức chính trị xã hội và năng lực cán bộ, công chức xã…

Còn nhiều việc phải làm

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh, đến nay, Vĩnh Phúc có 2 huyện là Yên Lạc và Bình Xuyên đã đạt chuẩn nông thôn mới; thành phố Vĩnh Yên và thị xã Phúc Yên đã hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định, đề nghị Thủ tướng Chính phủ xét công nhận hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới. Toàn tỉnh có 91/112 xã đạt 19 tiêu chí nông thôn mới, trong đó có 77 xã đã được công nhận đạt chuẩn. 

Mặc dù đã đạt được nhiều thành quả quan trọng song việc thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh hiện gặp không ít khó khăn, thách thức mới do xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn này đang bị siết chặt bởi Luật Đầu tư công, cắt giảm nhiều chương trình, dự án; yêu cầu việc huy động nguồn lực không quá sức dân, không để nợ đọng xây dựng cơ bản, vì vậy, việc tập trung nguồn lực cũng như việc huy động xây dựng nông thôn mới cũng sẽ gặp nhiều khó khăn. Mặt khác, sau gần 8 năm triển khai thực hiện cũng có nghĩa là đã bước sang giai đoạn mới, hướng vào chiều sâu, nâng cao chất lượng trong việc thực hiện từng tiêu chí.  Thế nhưng, đối với các tiêu chí được xem là “tĩnh” như: Giao thông, thủy lợi, trường học, điện, chợ nông thôn… theo thời gian, quá trình sử dụng, ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu sẽ làm hao mòn, hư hỏng các công trình nếu không có việc duy tu, bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên. Còn đối với những tiêu chí “động” như: Thu nhập bình quân, tỷ lệ hộ nghèo, an ninh trật tự, môi trường... lại càng khó khăn hơn do khoảng cách giữa đạt và không đạt của các tiêu chí này rất mong manh, luôn thay đổi và phụ thuộc nhiều vào yếu tố khách quan cũng như ý thức của người dân.

Khi đời sống vật chất và tinh thần ngày càng được nâng lên, người dân sẽ tin tưởng, 
đồng lòng đóng góp cùng xây dựng nông thôn mới

Đơn cử như tại xã Bàn Giản, trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Minh khẳng định: “Theo kết quả địa phương tự chấm điểm thì các tiêu chí đều đạt và vượt quy định mới song để thực sự nâng cao hơn nữa chất lượng nông thôn mới, nhất là đối với những tiêu chí động thì không phải chuyện dễ. Theo lộ trình, đến năm 2020 địa phương sẽ phải thực hiện thẩm định, xét công nhận lại chuẩn nông thôn mới. Tuy nhiên đến nay, vẫn còn 3 tiêu chí khiến chính quyền địa phương đau đầu đó là: Môi trường, an toàn thực phẩm, giao thông và hình thức tổ chức sản xuất. Đối với tiêu chí môi trường, an toàn thực phẩm, do địa bàn xã rộng, dân cư ở rải rác không tập trung nên việc thu gom xử lý rác thải thải không được triệt để. Trong khi đó, một bộ phận người dân chưa nhận thức rõ về tác hại của việc ô nhiễm môi trường nên tình trạng xả rác bừa bãi không đúng nơi quy định còn xảy ra làm ô nhiễm môi trường gây mất cảnh quan. Tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất cũng có yêu cầu cao hơn là xã có hợp tác xã hoạt động theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 và có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo bền vững. Riêng tiêu chí giao thông, thời điểm trước khi bước vào thực hiện tiêu chí nông thôn mới Bàn Giản đã cơ bản đạt tiêu chí này nhưng đến nay, một số tuyến đường liên thôn đã xuống cấp, hư hỏng trong khi cần nguồn lực đầu tư rất lớn để sửa chữa, nâng cấp”.

Theo Quyết định số 372 của Thủ tướng Chính phủ, sau 5 năm kể từ khi về đích nông thôn mới, các địa phương sẽ phải xét công nhận lại. Không chỉ Bàn Giản, qua tìm hiểu tại một số địa phương trong tỉnh cho thấy, hầu hết các tiêu chí ở các xã khi được công nhận đều bảo đảm về chất lượng song vẫn có một số tiêu chí còn dang dở, chưa hoàn chỉnh ở một số chỉ tiêu, hạng mục; chất lượng một số tiêu chí chưa cao; nhiều nơi người dân vẫn ỷ lại, trông chờ vào nguồn lực Nhà nước… Vì thế, để không bị loại khỏi danh sách đạt chuẩn, hơn lúc nào hết, các xã đã về đích nông thôn mới của tỉnh cần nỗ lực duy trì, giữ vững và phát triển các tiêu chí. Một trong những việc làm quan trọng là nâng cao hơn nữa chất lượng cuộc sống của nhân dân để họ tin tưởng, đồng sức, đồng lòng cùng thực hiện chương trình này.

Theo: Bích Phượng (vinhphuc.gov.vn)

Các tin đã đưa ngày: