Mô hình trồng chanh tứ quý trên vùng đất đồi bạc màu huyện Sông Lô

07/11/2018

Trong thời gian qua, việc sử dụng đất vườn, đất bạc màu của huyện Sông Lô mặc dù đạt được nhưng kết quả nhất định, tuy nhiên hiệu quả kinh tế chưa ổn định, một phần là do đất đai nơi đây nghèo dinh dưỡng, trong khi đó người dân chưa áp dụng khoa học kỹ thuật để tăng năng suất vật nuôi, cây trồng. Để khắc phục khó khăn, nâng cao thu nhập cho người dân, năm 2017, Hội nông dân huyện Sông Lô đã thực hiện đề tài: "Nghiên cứu xây dựng mô hình trồng chanh tứ quý trên vùng đất đồi bạc màu huyện Sông Lô", đây là đề tài được chuyển tiếp thực hiện từ năm 2016.

Ảnh minh họa

Chanh tứ quý còn được gọi với tên khác là chanh tứ thì hay chanh 4 mùa, là cây họ bưởi có nguồn gốc từ chanh Lim ca Châu Mỹ. Đây cũng là loại cây dễ thích ứng rộng, có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, được bà con nông dân ở nhiều vùng ưa chuộng, bởi giống chanh cho năng suất cao và ít sâu bệnh so với những giống chanh khác. Thành phần dinh dưỡng trong chanh gồm có nhiều nguyên tố cần thiết cho hoạt động của con người, ngoài việc làm gia vị cần thiết cho món ăn, chanh còn có rất nhiều tác dụng trong việc chữa bệnh như: Chữa đau rát cổ họng, ăn chanh thường xuyên còn có tác dụng chống ung thư và đặc biệt chanh là loại quả có hàm lượng vitamin C rất cao, nhóm vitamin B pectin, chất chống oxy hóa,...

Nhóm nghiên cứu xây dựng mô hình thực nghiệm từ năm 2016 với diện tích trồng 0,4ha tại 2 xã Nhạo Sơn và Cao Phong. Mặc dù giai đoạn đầu mới trồng gặp thời tiết nắng nóng, phải tiến hành giâm cây nên thời gian trồng chậm hơn so với dự kiến là 2 tháng. Nhưng do người dân được đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật, chăm sóc tốt nên cây sinh trưởng, phát triển khá ổn định. Ở giai đoạn 2 tháng sau khi trồng cây sinh trưởng, phát triển về chiều cao là chậm, do mới trồng cây bén rễ chậm chưa hút được nhiều chất dinh dưỡng nuôi cây để phát triển tán và chiều cao Từ tháng thứ 3 trở đi do bộ dễ ổn định và phát triển tốt, hút được nhiều chất dinh dưỡng do đó cây sinh trưởng phát triển mạnh, đặc biệt vào thời điểm mùa xuân từ tháng 2 đến tháng 4 tốc độ tăng trưởng chiều cao cây lớn nhất đạt 18,3cm. Đến thời điểm từ tháng 11 đến tháng 12 tốc độ tăng trưởng chiều cao chậm dần và gần đạt mức tối đa, rất thuận lợi cho quá trình chăm sóc và thu hái.

Sau gần 2 năm trồng, về sâu bệnh chỉ xuất hiện sâu vẽ bùa và nhện đỏ, chiếm khoảng 5% tổng số cây trồng, mức độ gây hại nhẹ. Khi phát hiện sâu bệnh, dùng phương pháp bắt thủ công kết hợp với một số biện pháp khác như: Vệ sinh vườn cây, cơ giới, vật lý, bón phân cân đối, phun thuốc hóa học. Tuy mới xuất hiện sâu vẽ bùa, nhện đỏ nhưng đây là sâu hại chủ yếu, lây lan nhanh nếu không được phòng trừ kịp thời thì khả năng gây hại trên diện rộng rất cao trong khoảng thời gian ngắn.

Giống chanh tứ quý cho thu hoạch quả khoảng 01 năm sau trồng, cây hầu như có hoa và quả quanh năm. Tuy nhiên qua theo dõi thì có 2 đợt chính. Đợt chính vụ ra hoa từ tháng 2-4, cho thu hoạch quả từ tháng 6-8. Đợt trái vụ ra hoa từ tháng 9-11, cho thu hoạch quả từ tháng 1-3 năm sau. Qua theo dõi việc xử lý trái vụ ở một số cây chanh tứ quý cho sản lượng quả thấp hơn khi để cây ra quả tự nhiên, ở năm thứ 2 chỉ cho sản lượng khoảng 4,2 tấn/0,4ha. Tuy nhiên theo đánh giá của các hộ tham gia thực hiện thì đây là thời điểm chanh cho thu hoạch bán với giá trị cao nhất trong năm.

Chu kỳ của cây chanh tứ quý từ 10 -13 năm, sang năm thứ 3 trồng, cây sẽ ra quả quanh năm, cho năng suất ổn định, trung bình từ 35-40 tấn/ha. Mô hình được thực hiện trong nhiều năm thì vốn ban đầu sẽ giảm, lợi nhuận năm sau sẽ cao hơn năm trước. Chính vì vậy sẽ đem lại lợi nhuận cao, bền vững, cần được nhân rộng vì dễ thực hiện. Hơn nữa khi nhân rộng, độ che phủ đất chống đồi trọc tăng lên, sử dụng chất thải chăn nuôi để chăm sóc góp phần làm giảm ô nhiễm môi trường, bảo vệ nguồn nước, góp phần chống xói mòn, rửa trôi đất vườn đồi, giải quyết thiếu việc làm cho nông dân.

Qua kết quả của mô hình thực nghiệm, nhóm nghiên cứu đã đánh giá ưu điểm của cây chanh tứ quý là cây dễ trồng, có tính thích nghi cao, có tính phổ rộng là cây rễ trồng, dễ chăm sóc có thể trồng nhiều trên các loại đất khác nhau, đất thích hợp nhất là đất tơi xốp, tầng canh tác sâu, độ phì cao, giữ ẩm tốt, dễ thoát nước. Ngoài ra có thể trồng ở những vùng đất gò đồi, dốc không lớn ở vùng miền núi như huyện Sông Lô. Việc đầu tư, xây dựng vùng sản xuất trồng cây chanh tứ quý khai thác một cách có hiệu quả nguồn lực tại chỗ, nhất là khai thác có hiệu quả quỹ đất đồi núi, xây dựng thành vùng hàng hóa tập trung, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, phủ xanh đất trống, đồi trọc ở vùng đồi, cải thiện môi trường sinh thái ở nông thôn.

Hiện nay, người dân vẫn đang còn thiếu kiến thức về khoa học kỹ thuật, thiếu kinh phí đầu tư cho sản xuất, chưa tìm kiếm được thị trường đầu ra cho sản phẩm ổn định, để người dân an tâm đầu tư sản xuất. Do vậy để phát triển nền nông nghiệp bền vững cần phải có sự liên kết giữa 4 nhà: Nhà nông, doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nước. Tuy hiện nay “4 nhà” liên kết còn khá lỏng lẻo, yêu cầu đặt ra là liên kết có hiệu quả hơn, thúc đẩy khuyến khích thu hút đầu tư những công nghệ cao theo hướng đầu tư vốn, chuyển giao công nghệ, bao tiêu sản phẩm cho nông dân, hình thành vùng sản xuất nguyên liệu theo chuỗi giá trị để tạo ra một nền nông nghiệp cân đối, bền vững. Do vậy cần sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành và sự đầu tư vốn của nhà nước để hỗ trợ người dân sản xuất loại cây trồng có triển vọng của địa phương.

Việt Hưng

 

Các tin đã đưa ngày: