38 công trình của các nhà khoa học và công nghệ đều xuất phát từ sản xuất và đời sống

16/05/2012

Một sự kiện được các nhà khoa học và công nghệ (KH và CN) trong nước chú ý đó là Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo khoa học và công nghệ Việt Nam năm 2011, được tổ chức tại Nhà hát lớn Hà Nội, tối 15-5. Ban tổ chức trao giải cho 38 công trình, bao gồm bốn giải nhất, chín giải nhì, 13 giải ba và 12 giải khuyến khích.

Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trung ương Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh, Bộ Tài chính, Ðài Truyền hình Việt Nam, các bộ, ngành có liên quan là đơn vị tổ chức Giải thưởng Sáng tạo khoa học và công nghệ Việt Nam hằng năm.

Bảo dưỡng máy biến áp 500 kV.

Giải thưởng Sáng tạo khoa học và công nghệ nhằm khuyến khích các nhà khoa học và công nghệ đi sâu nghiên cứu, áp dụng các thành tựu  KH và CN  hiện đại và công nghệ thích hợp với hoàn cảnh Việt Nam  vào sản xuất và đời sống. Giải thưởng cũng nhằm tôn vinh các nhà khoa học, các nhà công nghệ  đã có những công trình có giá trị khoa học, kinh tế - xã hội lớn, đã và đang áp dụng có hiệu quả tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy sản xuất của các doanh nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành sản phẩm, thay thế nhập khẩu, tiết kiệm ngoại tệ cho đất nước.

Trước đây, các công trình đoạt giải thường được ban tổ chức giải chấm dựa trên hồ sơ và thuyết trình của từng tác giả hay nhóm tác giả. Những năm gần đây, nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giải thưởng, đối với những công trình có khả năng đoạt giải cao, ban tổ chức không chỉ dựa trên hồ sơ hay thuyết trình của tác giả mà còn đến tận nơi tìm hiểu công trình được ứng dụng vào sản xuất và đời sống. Việc làm này đã được sự đồng tình, ủng hộ của các nhà khoa học có các công trình dự thi.

Ban tổ chức cuộc thi năm 2011, đã nhận được 109 công trình do các sở khoa học và công nghệ, các bộ, ngành có liên quan gửi đến. Ban tổ chức đã quyết định trao giải thưởng cho 38 công trình gồm bốn giải nhất, chín giải nhì, 13 giải ba và 12 giải khuyến khích. Các công trình đoạt giải đều xuất phát từ sản xuất và đời sống, giải quyết những vấn đề bức xúc từ sản xuất và đời sống đặt ra nhằm nâng cao năng suất, tăng khả năng cạnh tranh và giá trị sản phẩm, giảm sức lao động cho con người. Các công trình đoạt giải thuộc sáu lĩnh vực công nghệ ưu tiên đó là: cơ khí - tự động hóa; vật liệu; thông tin, điện tử, viễn thông; sinh học;  bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên; tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới. Công trình tiêu biểu trong lĩnh vực cơ khí -  tự động hóa là "Lập quy trình công nghệ bảo dưỡng sửa chữa máy biến áp 500 kV tại  hiện trường" của tác giả Nguyễn Tiến Dũng và các cộng sự  thuộc Công ty Truyền tải điện 2, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia. Theo đánh giá của ban tổ chức giải thưởng:

Kết quả của đề tài đã tìm ra giải pháp công nghệ là dùng chất lỏng dầu cách điện được làm nóng ở bên ngoài để đưa vào bên trong. Toàn thể các phần tử trong máy biến áp (MBA) đều được gia nhiệt ở cùng một nhiệt độ. Duy trì bên trong MBA môi trường chân không và nhiệt độ cao khoảng  800C, trong 24 giờ, khi đó toàn bộ các tạp chất, các loại khí, nhất là độ ẩm sẽ bị hút và đào thải ra ngoài, đưa cách điện MBA trở về tinh khiết tuyệt đối, bảo đảm phục hồi cách điện ở điện áp siêu cao áp 500 kV. Kết quả nghiên cứu của đề tài này khi áp dụng vào thực tế sản xuất đã mang lại hiệu quả to lớn trong sản xuất kinh doanh của ngành điện nói riêng và đất nước nói chung, đó là: Bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục; tiết kiệm nguồn kinh phí tháo dỡ, đóng gói, vận chuyển hàng trăm tỷ đồng. Ngoài ra còn tiết kiệm được nguồn kinh phí lớn hàng trăm tỷ đồng cho việc thay thế MBA mới khi có hư hỏng xảy ra trong quá trình vận hành.

Trong lĩnh vực công nghệ vật liệu, một trong những công trình sử dụng nguyên vật liệu sẵn có trong nước, mang lại hiệu quả kinh tế cao đó là công trình "Nghiên cứu ứng dụng giếng thăm bê-tông cốt thép thành mỏng đúc sẵn liên kết mối nối cống trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật và bảo vệ môi trường".  Tác giả của công trình là Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Hoàng Ðức Thảo và các cộng sự thuộc Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị Bà Rịa - Vũng Tàu. Giếng  thăm (hố ga) sản xuất bằng công nghệ bê-tông cốt thép thành mỏng đúc sẵn liên kết mối nối cống gồm nhiều loại kích thước khác nhau. Các phần của hố ga được lắp ghép với nhau bằng mối nối âm dương, hố ga nối với cống bên ngoài bằng các mối nối mềm hình miệng bát, rất thuận tiện cho việc lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng, nhất là các trường hợp do yêu cầu thiết kế, địa hình, địa chất phức tạp. Sản phẩm có ưu điểm chống ăn mòn, chống xâm thực, thi công - lắp đặt - vận hành - bảo dưỡng đơn giản, dễ sử dụng, phù hợp nhiều địa hình, địa chất được sử dụng trong hệ thống thoát nước. Sản phẩm của công trình nói trên đem lại hiệu quả kinh tế cao do giảm giá thành sản phẩm, tiết kiệm nguyên vật liệu, giảm chi phí đầu tư, thuận tiện cho thi công lắp đặt do sử dụng công nghệ và vật liệu có sẵn trong nước.

Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, công trình "Hệ thống thu phát trực canh tự động điều khiển từ xa" của tác giả Ðặng Quốc Thái và cộng sự, thuộc Công ty CP Ðiện tử Hải Phòng, không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn có ý nghĩa xã hội lớn. Ứng dụng công trình nói trên chúng ta có thể chuyển tải thông tin cấp thiết (thông tin thoại) đến các tàu cá của ngư dân Việt Nam một cách tin cậy. Người sử dụng có thể điều khiển bật tắt máy thu một cách tự động và cưỡng bức người nghe phải nghe bản tin từ xa thông qua các trạm đài bờ. Ngày 2-6-2009, Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã ký hợp đồng với đơn vị sản xuất hệ thống nói trên để cung cấp 7.000 máy thu trực canh, 18 bộ phát mã điều khiển để lắp đặt trên các tàu cá của ngư dân tại 28 tỉnh ven biển và 18 đài phát thông tin duyên hải của nước ta. Tổng giá trị hợp đồng giai đoạn trang bị thí điểm gần 16 tỷ đồng.

Rất nhiều công trình khác thuộc các lĩnh vực công nghệ ưu tiên còn lại đã và đang phát huy hiệu quả trong việc phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, nơi các công trình đó triển khai ứng dụng.    

Ban tổ chức giải thưởng đã quyết định khen thưởng mười đơn vị và mười cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc tuyên truyền phổ biến giải thưởng. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo cho các chủ nhiệm và đồng chủ nhiệm có các công trình đoạt giải nhất, nhì, ba. Các tác giả trẻ được  Trung ương Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng Bằng khen và huy hiệu Tuổi trẻ sáng tạo.

Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới tặng Giải WIPO cho công trình CK80 "Nghiên cứu giải pháp công nghệ bảo dưỡng, sửa chữa máy biến áp 500 kV  tại hiện trường" của tác giả Nguyễn Tiến Dũng và các cộng sự. Giải Nhà sáng tạo nữ xuất sắc nhất được trao cho TS Nguyễn Thị Lộc ở Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long với công trình SH30 "Hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất hai chế phẩm trừ sâu sinh học ometar và biovip" (giải nhì).

Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ đã tặng Bằng khen cho sáu cá nhân là chủ nhiệm và đồng chủ nhiệm của bốn công trình đoạt giải nhất. 

Thạc sĩ LÊ DUY TIẾN Giám đốc Quỹ VIFOTEC

Các tin đã đưa ngày: