Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật dao động xung ký để thăm dò chức năng hô hấp trong chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

11/10/2021

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đặc trưng bởi sự giới hạn về luồng khí thở gây ra do đáp ứng viêm do hít phải các chất khí độc hại, thường là khói thuốc lá.

Thiếu alpha-1 antitrypsin và phơi nhiễm với các yếu tố nghề nghiệp khác nhau là nguyên nhân ít phổ biến hơn ở người không hút thuốc. Triệu chứng là ho đờm và khó thở phát triển qua nhiều năm; các dấu hiệu thường gặp bao gồm rì rào phế nang giảm, thì thở ra kéo dài và thở khò khè. Các trường hợp nặng có thể có biến chứng do giảm cân, tràn khí màng phổi, các đợt cấp mất bù thường xuyên, suy tim phải hoặc suy hô hấp cấp hoặc mãn tính.

Ngoài ra độ nhạy và độ đặc hiệu của IOS cho thấy dao động xung ký có thể bổ trợ cho hô hấp ký đối với nhóm bệnh nhân Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT), sự dễ dàng và thuận lợi của IOS có thể xem như một lợi điểm giúp ích cho các bác sĩ trong chuẩn đoán lâm sàng bệnh nhân BPTNMT ở Việt Nam. Từ những lý do trên Bệnh viện 74 Trung ương thực hiện Đề tài “Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật dao động xung ký để thăm dò chức năng hô hấp trong chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính”.

Qua sàng lọc, nhóm nghiên cứu đã phát hiện 584 bệnh nhân có yếu tố nguy cơ mắc BPTNMT. Tiến hành khám lâm sàng, chụp X quang phổi thẳng, đo chức năng không khí phổi bằng IOS và hô hấp ký cho những bệnh nhân trên. Kết quả có 492 trường hợp đo được chức năng hô hấp bằng cả hai phương pháp hô hấp ký và dao động xung ký và có 92 trường hợp chỉ đo được một phương pháp và dao động xung ký và phát hiện được 280 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn đưa vào nghiên cứu là những bệnh nhân có biểu hiện rối loạn thông khí tắc nghẽn. Tiếp theo tiến hành làm test phục hồi phế quản nhóm nghiên cứu xác định được 191 bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (gồm 158 bệnh nhân phát hiện được bằng cả hai phương pháp và 33 bệnh nhân phát hiện được bằng IOS mà hô hấp ký không có khả năng chẩn đoán được.

Như vậy khả năng thực hiện đo được chức năng hô hấp bằng dao động xung ký là 100% cao hơn của hô hấp ký là 84,2%, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,01. Khả năng phát hiện được rối loạn thông tắc nghẽn ở đối tượng có nguy cơ của HHK là 40,1% thấp hơn của IOS (47,9%), tuy nhiên sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê với p>0,05. Tỉ lệ chẩn đoán được bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính của IOS là 68,2% và hô hấp ký là 66,9%.

Đo chức chức năng hô hấp bằng dao động xung ký là một phương có giá trị trong chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn. Khi so sánh dao động xung ký giữa R5 với FVC, FEV1 va FEV1/ FVC của hô hấp ký, nhóm nghiên cứu tìm thấy có mối tương quan nghịch có ý nghĩa thống kế giữa R5 với FVC(r= - 0,118, p<0,001), với FEV1(r= - 0,124; p<0,01), với  FEV1/FVC(r=-0,133, p<0,01). Có sự tương quan thuận có ý nghĩa thống kê giữa X5 với FVC (r=0,469, p<0,001), với FEV1(r=0,359, p<0,001), với FEV1/FVC(r=0,14, p<0,005).

  Đo chức chức năng hô hấp bằng dao động xung ký có khả năng thực hiện được ở những bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn giai đoạn nặng, cao tuổi mà hô hấp kỹ có không có khả năng thực hiện được. Khả năng thực hiện đo được chức năng hô hấp bằng dao động xung ký là 100% cao hơn hô hấp ký là 84,2%, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,001. Tuổi trung bình của nhóm được đo bằng cả HHK và IOS là 59,5 ± 9,6 năm, tuổi cao nhất là 79, thấp nhất 4, thấp hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm chỉ đo được IOS (74,4 ± 9,3 năm, cao nhất 90 tuổi, thấp nhất 45 tuổi) với p<0,001. Tỉ lệ phát hiện thêm được bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là 33/191 bệnh nhân, chiếm 17,3%.

Đây là đề tài mới lần đầu tiên thực hiện tại tỉnh Vĩnh Phúc và rất ít cơ sở y tế trong nước thực hiện, nghiên cứu đánh giá hiệu quả áp dụng kỹ thuật dao xung ký để thăm dò chức năng hô hấp trong chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, từ đó đề xuất các giải pháp ứng dụng dao động xung ký để thăm dò chức năng hô hấp trong chẩn đoán bệnh tắc nghẽn mạn tính. Đề tài nghiên cứu có giá trị khoa học, ý nghĩa thực tiễn, nhân văn, khả năng áp dụng tốt, hiệu quả, phục vụ bệnh nhân, góp phần chăm sóc sức khỏe đời sống nhân dân tốt hơn, đặc biệt nhân dân trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

BT. Văn Tiến Đạt

 

Các tin đã đưa ngày: