Chất lượng nước sạch sinh hoạt - vấn đề cần được quan tâm

24/06/2020

Vĩnh phúc là một tỉnh đồng bằng sông Hồng với 112 xã nông thôn, những năm gần đây Vĩnh Phúc đã tập trung tối đa các nguồn vốn để đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, làng nghề, chế biến nông sản, mở rộng dịch vụ… Nhờ đó, thu nhập của người dân không ngừng tăng cao. Song bên cạnh mặt tích cực thì vấn đề môi trường phát sinh trong quá trình phát triển kinh tế rất cần được quan tâm xử lý. Đó là tình trạng chất thải, nước thải từ các ngành nghề nông thôn đã ảnh hưởng đến nguồn nước, từ đó tác động không nhỏ đến đời sống, sức khỏe của người dân nông thôn.

Ô nhiễm nguồn nước do chất thải rắn và lỏng từ các hoạt động sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp,… được thải trực tiếp vào môi trường mà không qua bất kỳ một khâu xử lý nào. Các loại hóa chất độc hại và các vi sinh vật gây bệnh sẽ xâm nhập vào các nguồn nước ngầm trong khi đó nước ngầm là nguồn cung cấp nguyên liệu chính cho các nhà máy nước và các trạm cấp nước tập trung. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác bừa bãi nguồn nước ngầm bằng các giếng khoan tự phát của các hộ gia đình, các cơ sở sản xuất phục vụ cho mục đích sinh hoạt, kinh doanh, sản xuất đã và đang làm cho nguồn tài nguyên nước đang bị mất cân bằng nghiêm trọng và tăng nguy cơ ô nhiễm tầng nước ngầm thông qua các giếng khoan.   

Nước sạch sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe và cuộc sống của con người. Nước sạch giúp cho con người duy trì cuộc sống hàng ngày bởi con người sử dụng nước sạch để cung cấp cho các nhu cầu ăn uống, hoặc sử dụng cho các hoạt động sinh hoạt như tắm rửa, giặt giũ, rửa rau, vo gạo... Để thỏa mãn các nhu cầu vệ sinh cá nhân và sinh hoạt, mỗi người cần tới khoảng 120 lít nước/ngày. Nước sạch không chỉ là trong, không màu, không mùi, không vị mà còn phải an toàn đối với sức khỏe của người sử dụng. Nếu sử dụng nước không sạch thì sẽ ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe, vì nước là môi trường trung gian chuyển tải các chất hóa học và các loại vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng gây bệnh mà mắt thường không nhìn thấy được. Các hóa chất thường gặp trong nước như sắt, chì, măng gan, asen, thủy ngân, nitrit, nitrat, amoni, hóa chất bảo vệ thực vật, các sản phẩm dầu, mỡ và các hóa chất dùng trong công nghiệp… Nếu hàm lượng của các chất này trong nước vượt quá tiêu chuẩn cho phép sẽ gây hại đối với sức khỏe như ngộ độc kim loại nặng (asen, thủy ngân, chì, hóa chất bảo vệ thực vật). Nếu hàm lượng hóa chất thấp hơn, có thể chưa ảnh hưởng ngay đến sức khỏe, nhưng các hóa chất có khả năng tích tụ trong các mô của cơ thể, về lâu dài có thể gây nên các bệnh nhiễm độc mãn tính hoặc ung thư. Việc sử dụng nước bị nhiễm bẩn các yếu tố vi sinh vật cũng là nguyên nhân gây nên các bệnh hoặc các vụ dịch đường tiêu hóa như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn. Nước cũng như thực phẩm rất dễ bị nhiễm các loại vi khuẩn E. Coli, Salmonella gây bệnh tiêu chảy, khuẩn tả gây bệnh tả… Nhiều người dùng chung một nguồn nước bị nhiễm vi khuẩn gây bệnh có thể gây bùng phát các vụ dịch trong cộng đồng và nếu phân hoặc chất thải của những người này không được quản lý tốt, gây ô nhiễm môi trường thì dịch bệnh lại càng có nguy cơ lan rộng hơn.

Để giải quyết thực trạng ô nhiễm môi trường nước cần phải có chủ trương kế hoạch lâu dài của địa phương và các cơ quan quản lý, nhất là sự chung tay của mỗi người dân. Đầu tiên cần đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền cho người dân về tác động của ô nhiễm nguồn nước đến môi trường cũng như sức khỏe của mỗi người. Xây dựng các điểm thu gom rác thải tập chung, để chôn lấp, xử lý theo phương pháp chuyên biệt, tránh bị ngấm vào nước ngầm. Yêu cầu các đơn vị sản xuất cần xử lý rác thải, nước thải trước khi xả ra đường ống chung, giảm thiểu nồng độ các chất ô nhiễm cần xử lý. Thực hiện nghiêm túc luật bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp sản xuất. Mỗi người dân cần có ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sống xung quanh mình, vứt rác đúng nơi quy định, hạn chế sử dụng túi ni lông, sử dụng các sản phẩm sinh học, hữu cơ để cùng nhau bảo vệ môi trường. Đối với các khu vực có nguồn nước chưa đảm bảo nên sử dụng bể lọc, máy lọc nước để loại bỏ các chất ô nhiễm kim loại nặng, vi khuẩn, vi rút… để có nguồn nước ăn uống, sinh hoạt đảm bảo, giúp gia đình phòng tránh các bệnh tật liên quan đến nguồn nước.

Trong những năm qua Trung tâm Kỹ thuật Đo lường Chất lượng - Phòng Thử nghiệm Vilas 387 đã được đầu tư, duy trì và áp dụng tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lượng ISO/IEC 17025, đặc biệt phòng được áp dụng chuyên biệt cho phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn, do tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa ISO ban hành, ngoài ra cùng với trang thiết bị các cán bộ kiểm định viên, thử nghiệm viên liên tục được cử đi học tập và cập nhật các kiến thức để đáp ứng được công việc chuyên môn để phục vụ cho việc quản lý nhà nước và đáp ứng tốt dịch vụ của các cá nhân, tổ chức có nhu cầu nhằm đánh giá chất lượng sản phẩm hàng hóa trong các lĩnh vực như: Lĩnh vực nước phục vụ cho công nghiệp, sinh hoạt; lĩnh vực kinh doanh xăng dầu; lĩnh vực an toàn thực phẩm, tác động vệ sinh môi trường….

Đặc biệt, với lĩnh vực thử nghiệm chất lượng nước Phòng Thử nghiệm Vilas 387 của Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng Vĩnh Phúc thực hiện thử nghiệm, kiểm tra chất lượng nước sinh hoạt và ăn uống với nhiều chỉ tiêu quan trọng về kim loại nặng, chứa độc tố như: Sắt, Đồng, Kẽm, Mangan, Asen, Thủy ngân…. Qua đó, đánh giá được nguồn nước sinh hoạt đã và đang được sử dụng tại các trung tâm, vùng, cụm dân cư trên toàn bộ địa bàn tỉnh và các vùng lân cận. Vì vậy, khuyến cáo bà con nhân dân nên sử dụng các thiết bị lọc nước gia đình nhanh, gọn đã được cấp phép và đang bán trên thị trường trước khi sử dụng sinh hoạt trong gia đình; liên tục tiến hành thử nghiệm theo quy định của nhà sản xuất đánh giá chất lượng nguồn nước để phòng và tránh những bệnh tật liên quan và lây lan trong cộng đồng. Để nguồn nước sinh hoạt đạt chất lượng tốt, lâu dài đề nghị các hộ gia đình, cá nhân cần tiết kiệm tối đa lượng nước sạch sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày; có ý thức trách nhiệm trong hoạt động bảo vệ môi trường nói chung và bảo vệ nguồn nước ngay tại khu dân cư mình sinh sống; không sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm cho ăn uống, sinh hoạt và hạn chế sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm cho các hoạt động chăn nuôi, trồng trọt.

Vai trò của nước là vô cùng quan trọng với cuộc sống mỗi người, vì thế hãy cùng chung tay xây dựng và bảo vệ môi trường nước trong sạch, không bị ô nhiễm cũng chính là bảo vệ sức khỏe của mỗi người chúng ta.

  Nguyễn Khắc Chính

Phó giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: