Ứng dụng khoa học công nghệ: Hướng đi cho các HTX

18/05/2020

Trước sự cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường, kinh tế tập thể (KTTT) cần có những bước chuyển mình mạnh mẽ để thích ứng và phát triển. Việc ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) vào sản xuất được xem là một trong những hướng đi tất yếu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh...

HTX Rau an toàn Trung Nha (xã Hồng Phương, huyện Yên Lạc) đang hướng tới mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Ảnh Nguyễn Lượng
 

 

Năm 2019, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN Vĩnh Phúc tiến hành điều tra, khảo sát 300 HTX (nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ điện, dịch vụ môi trường) trên địa bàn tỉnh, nhằm thu thập thông tin về thực trạng phát triển nguồn lực về KHCN; công nghệ sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; nhu cầu hợp tác, ứng dụng, đổi mới, chuyển giao công nghệ, ứng dụng KHCN tại các HTX.

Qua điều tra, 100% các HTX đều chưa tham gia thực hiện đề tài nghiên cứu KH&CN cấp cơ sở; 152/300 HTX đã hợp tác với các tổ chức KH&CN thực hiện sản xuất thử nghiệm như: Phối hợp với Trung tâm Khuyến nông-Khuyến ngư tỉnh, Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh thông qua các chương trình, dự án hỗ trợ giống cây trồng, giống vật nuôi; 213 HTX trang bị được máy tính làm việc (chiếm 71%). Phương pháp sản xuất của các HTX chủ yếu là truyền thống (chiếm 92%), chỉ có 8% biết kết hợp ứng dụng các công nghệ hiện đại.

Ngoài ra, 100% HTX đều không biết đến sàn giao dịch công nghệ để quảng bá, phát triển sản phẩm của HTX. 198/300 (66%) các HTX không có hệ thống thiết bị để chế biến sản phẩm và phương thức tiêu thụ chủ yếu là bán trực tiếp hoặc qua mối lái buôn, chưa có các ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp hay đơn vị thu mua.

Chỉ có 128 HTX thường xuyên áp dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất, kinh doanh, dịch vụ như: Sử dụng các phần mềm tin học hiện đại, giống mới, công nghệ chế biến thức ăn chăn nuôi, cơ giới hóa nông nghiệp...

Trong những năm qua, có 102/300 HTX đã được tham gia các chương trình hỗ trợ về KH&CN của Nhà nước. Đối với HTX môi trường nói riêng, chỉ có 10/56 HTX có hệ thống xử lý rác thải với phương pháp xử lý rác thải chủ yếu là đốt và có tiến hành phân loại rác trước khi đốt.

Những năm qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho các HTX. Nhờ đó, nhiều HTX ngày càng phát triển, đóng góp tích cực vào sự phát triển KT- XH của địa phương, khẳng định vai trò, vị thế của KTTT.

Tuy nhiên, những số liệu qua điều tra của Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN Vĩnh Phúc phần nào phản ánh thực trạng của KTTT hiện nay. Vẫn có những HTX còn lúng túng trong việc xây dựng chiến lược SXKD; cơ sở hạ tầng, máy móc phục vụ sản xuất còn lạc hậu; trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ còn yếu kém; chưa đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc sản phẩm…

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, việc ứng dụng KHCN vào sản xuất chính là xu thế tất yếu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh... của KTTT.

Có một tín hiệu khả quan trong kết quả điều tra về nhu cầu hợp tác, ứng dụng, đổi mới công nghệ và phát triển các nguồn lực KH&CN là 100% HTX đều có nhu cầu tham gia hợp tác, ứng dụng, đổi mới công nghệ để sản xuất sản phẩm khi có sự hỗ trợ của Nhà nước và đơn vị sẵn sàng bố trí nguồn lực tài chính để thay đổi trang thiết bị, đổi mới công nghệ khi có sự tư vấn của tổ chức, chuyên gia trong lĩnh vực KH&CN; 142 HTX chắc chắn tham gia và 158 HTX có thể sẽ tham gia khi có sự hỗ trợ phát triển KH&CN trên địa bàn tỉnh. Với các HTX nông nghiệp, 100% đều tham gia nếu có sự hỗ trợ của Nhà nước.

HTX Rau an toàn Trung Nha (xã Hồng Phương, huyện Yên Lạc) bắt đầu triển khai mô hình sản xuất rau an toàn (RAT) theo tiêu chuẩn VietGAP từ tháng 10/2017. Vùng sản xuất RAT của HTX gồm 1 ha nhà lưới và 2 ha ngoài trời.

Ngoài ra, HTX còn trang bị hệ thống tưới nước bán tự động, nhà sơ chế rau, cơ sở vật chất đảm bảo tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp. Ngoài việc đầu tư vào cơ sở vật chất, HTX thường xuyên phối hợp với các cơ quan chuyên môn, kỹ sư nông nghiệp tập huấn, hướng dẫn cho thành viên, người lao động về kỹ thuật, quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP.

Dù được đánh giá là một trong những HTX nông nghiệp hiện đại trên địa bàn tỉnh nhưng anh Nguyễn Văn Cường, Giám đốc HTX Rau an toàn Trung Nha vẫn còn nhiều băn khoăn, trăn trở bởi việc ứng dụng KHCN trong quá trình sản xuất của HTX còn hạn chế.

Hệ thống tưới nước bán tự động nên vẫn tốn nhân công và thời gian. HTX hiện chưa có kho bảo quản lạnh, tem truy xuất nguồn gốc… nên việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và chủ động hơn trước những biến động của thị trường còn nhiều khó khăn. Các sản phẩm của HTX vẫn chưa thể đặt chân được vào các kênh tiêu thụ lớn, ổn định.

Anh cho biết: “Ứng dụng KHCN vào sản xuất nông nghiệp không chỉ cho năng suất, chất lượng tốt mà còn tiết kiệm đất đai, nước tưới, hạn chế tác động tới môi trường, giảm chi phí sản xuất, từ đó hạ giá thành sản phẩm, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng, HTX đang hướng tới mô hình nông nghiệp công nghệ cao nhưng do tiềm lực kinh tế có hạn nên rất mong sự giúp đỡ, hỗ trợ của các ngành, địa phương”.

Theo: Phùng Hải

http://baovinhphuc.com.vn/kinh-te/70382/ung-dung-khoa-hoc-cong-nghe-huong-di-cho-cac-htx.html

Các tin đã đưa ngày: