Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh thẩm tra tờ trình, dự thảo Nghị quyết trình kỳ họp HĐND tỉnh thứ 14 về công nghệ

29/11/2019

Thực hiện Kế hoạch số 65/KH-HĐND ngày 15/11/2019 của HĐND tỉnh về Thẩm tra các báo cáo, tờ trình, dự thảo Nghị quyết trình tại kỳ họp 14 HĐND tỉnh khóa XVI, chiều 27/11/2019 tại Trụ sở Sở Khoa học và Công nghệ, Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh tiến hành thẩm tra tờ trình về việc đề nghị HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết “Hỗ trợ đổi mới công nghệ và phát triển thị trường công nghệ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2020-2025”. Đồng chí Nguyễn Mạnh Thắng, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh chủ trì buổi thẩm tra.

Theo Tờ trình số 190/TTr-UBND ngày 21/11/2019 của UBND tỉnh: Đổi mới công nghệ là một trong những phương pháp tiếp cận nhanh nhất các công nghệ hiện đại trên thế giới. Đưa KH&CN trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, quyết định năng suất lao động, tạo ra của cải và cơ sở vật chất cho xã hội. Vì vậy phải có những chính sách hợp lý để bắt kịp hoặc thu hẹp khoảng cách hiện nay về công nghệ với các nước tiên tiến. Chúng ta có thể “đi tắt, đón đầu” những công nghệ mới, bằng cách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tích cực ứng dụng và chuyển giao công nghệ tiên tiến, từ đó giảm được nhiều chi phí nghiên cứu ban đầu, tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển. Tuy nhiên, theo đánh giá tổng quan kết quả điều tra sơ bộ về trình độ công nghệ trên địa bàn tỉnh năm 2018 cho thấy: Trình độ công nghệ các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc phần lớn ở mức trung bình chiếm 70%, công nghệ lạc hậu chiếm 15%, công nghệ trung bình tiên tiến 15%, không có công nghệ tiên tiến. Mặt khác, trung bình hàng năm Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các khu công nghiệp tiến hành thẩm định, cho ý kiến về công nghệ từ 80-100 dự án đăng ký đầu tư mới trên địa bàn tỉnh. Kết quả thẩm định công nghệ các dự án trên cho thấy trình độ công nghệ hầu hết các dự án nằm ở mức trung bình, một số ít dự án đầu tư nước ngoài có trình độ trung bình tiên tiến, tập trung chủ yếu ở lĩnh vực điện, điện tử.  Với thực trạng trình độ công nghệ như vậy, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc chưa đủ năng lực để sản xuất tạo sản phẩm có giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh cao. Vì vậy, nền sản xuất công nghiệp của Vĩnh Phúc chưa theo kịp với sự phát triển và tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh. Dẫn đến Vĩnh Phúc đang đứng trước thách thức lớn do xu hướng phát triển đang bị chậm lại và tốc độ đổi mới công nghệ của Vĩnh Phúc chưa được cải thiện.

Về hợp đồng chuyền giao công nghệ: Trong những năm qua chủ yếu là các doanh nghiệp FDI thực hiện, các hợp đồng gữa công ty mẹ từ nước ngoài (Nhật Bản, Hàn Quốc…) với các công ty con FDI trong nước. Từ năm 2012 đến nay có tất cả 12 hợp đồng chuyển giao công nghệ được đăng ký tại Sở Khoa học và Công nghệ, thời hạn hợp đồng thực hiện từ 5 – 10 năm với tổng kinh phí của 12 hợp đồng 1.284,27 tỷ đồng, trung bình 107,02 tỷ/hợp đồng. Tuy nhiên các hợp đồng chuyển giao công nghệ trên là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các doanh nghiệp trong nước không có hoặc có nhưng không thực hiện đăng ký tại Sở Khoa học và Công nghệ. Qua khảo sát hơn 20 doanh nghiệp có vốn đầu tư trong nước nhận thấy hợp đồng chuyển giao công nghệ của các doanh nghiệp trong nước thường thực hiện ở dạng kèm theo mua máy móc thiết bị không tách rời nên không thực hiện đăng ký. Muốn nâng cao được năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất các doanh nghiệp trong nước cần tăng cường áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới thông qua hình thức thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ. Để thực hiện tốt điều này, cần có chính sách khuyến khích cụ thể của tỉnh đối với các doanh nghiệp, tổ chức cá nhân.

Về phát triển các tổ chức khoa học và công nghệ: trên địa bàn tỉnh có tổng số 12 tổ chức khoa học và công nghệ đăng ký thành lập và hoạt động. Tuy nhiên hầu hết các tổ chức có quy mô rất nhỏ và được đầu tư kinh phí hoạt động khá manh mún. Hơn nữa, nhiều tổ chức lại hoạt động riêng rẽ, không có sự phối hợp với nhau, với doanh nghiệp. Vì vậy rất ít tổ chức có thể có đầy đủ năng lực để thực hiện nghiên cứu, chuyển giao đạt kết quả như mong đợi, tạo ra giá trị kinh tế và xã hội. Việc tăng cường sự tương tác giữa tổ chức KH&CN với khối doanh nghiệp chưa được thực hiện, mặc dù đây là điều rất quan trọng để phát triển hệ thống tổ chức KH&CN. Hầu hết các tổ chức khoa học và công nghệ đăng ký thành lập và hoạt động tại Vĩnh có quy mô rất nhỏ và được đầu tư kinh phí hoạt động khá manh mún. Hơn nữa, nhiều tổ chức lại hoạt động riêng rẽ, không có sự phối hợp với nhau, với doanh nghiệp. Vì vậy rất ít tổ chức có thể có đầy đủ năng lực để thực hiện nghiên cứu, chuyển giao đạt kết quả như mong đợi, tạo ra giá trị kinh tế và xã hội. Mặt khác, nguồn nhân lực của các tổ chức chưa thực sự đáp ứng với chức năng, nhiệm vụ được giao. Có những tổ chức chỉ có 4-5 nhân lực (tương đương với một phòng) nhưng nhiệm vụ rất nhiều và phạm vi rộng. Bên cạnh đó chất lượng nguồn nhân lực cũng chưa cao, thiếu nhân lực trình độ cao (Tiến sỹ) có thể định hướng, lựa chọn và tiếp nhận chuyển giao các công nghệ hiện đại. Trong 12 tổ chức đang hoạt động trên địa bàn tỉnh chỉ có Trung tâm giống vật nuôi Vĩnh Phúc có 1 Tiến sỹ, còn lại tất cả các tổ chức đều chỉ có thạc sỹ và kỹ sư, cử nhân, thậm chí có tổ chức chỉ có toàn bộ là kỹ sư, cử nhân. Điều này cũng đưa đến một thực trạng, hiện hầu hết các tổ chức đều có chức năng, nhiệm vụ về nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ nhưng chỉ có khoảng 25% tổ chức có hoạt động nghiên cứu, các tổ chức hầu như chỉ tiếp nhận chuyển giao công nghệ đơn lẻ không có tính hệ thống.

Thị trường khoa học công nghệ có vai trò trung tâm trong việc đẩy mạnh việc ứng dụng, chuyển giao các tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, đưa khoa học công nghệ vào cuộc sống, nhất là trong bối cảnh của cuộc cánh mạng công nghiệp lầm thứ tư. Tuy nhiên thị trường khoa học công nghệ Vĩnh Phúc còn phát triển chậm, thị trường khoa học công nghệ vẫn còn rất nhỏ bé, chưa sôi động, thiếu môi trường pháp lý đầy đủ và cơ chế chính sách thúc đẩy hỗ trợ, thiếu sự quan tâm chỉ đạo cần thiết. Một số doanh nghiệp đã mua sắm công nghệ nhưng do thiếu kiến thức, thông tin thị trường công nghệ dẫn đến đầu tư công nghệ lỗi thời, không phát huy hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp đang tham gia thị trường và hoạt động khoa học công nghệ nhưng vẫn e ngại do dự đăng ký trở thành doanh nghiệp khoa học công nghệ. Những tồn tại hạn chế nêu trên phải được khắc phục bằng một cơ chế chính sách thúc đẩy và phát triển thị trường khoa học công nghệ.

Các đại biểu cơ bản nhất trí với nội dung của tờ trình: Việc ban hành Nghị quyết “Hỗ trợ đổi mới công nghệ và phát triển thị trường công nghệ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2020-2025” là đúng thẩm quyền và đủ cơ sở pháp lý. Đồng thời đề nghị giải trình làm rõ thêm cơ sở đưa ra các mức hỗ trợ quy định trong dự thảo Nghị quyết; Sở Tài chính khẳng định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối vốn để thực hiện Nghị quyết; làm rõ thêm các giải pháp để thực hiện chính sách, so sánh chi phí và lợi ích các giải pháp trong báo cáo đánh giá tác động chính sách.

Kết luận buổi thẩm tra, đồng chí Nguyễn Mạnh Thắng đề nghị UBND tỉnh tiếp thu ý kiến của các đại biểu, hoàn thiện nội dung tờ trình đảm bảo căn cứ pháp lý và phù hợp với thực tiễn để trình lên kỳ họp thứ 14, HĐND tỉnh khóa XVI.

Phạm Thị Minh Tâm

Các tin đã đưa ngày: