Công tác quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp của tỉnh Vĩnh Phúc

25/12/2018

Tỉnh Vĩnh Phúc đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác quản nhà nước về sở hữu công nghiệp (SHCN); trong đó, ưu tiên việc hướng dẫn xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) của các tổ chức và cá nhân; hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ của địa phương và hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh.

Trước hết, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về SHTT đã được Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) triển khai, duy trì thường xuyên, liên tục và có chiều sâu trên các phương tiện thông tin đại chúng, góp phần tạo chuyển biến nhận thức về SHTT của cán bộ các cấp, các ngành và toàn xã hội, đồng thời bảo vệ quyền SHTT cho những sáng tạo nhằm kích thích nghiên cứu ứng dụng KH&CN.

Song song với tuyên truyền, công tác hướng dẫn, tư vấn cho các tổ chức, cá nhân xác lập, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp cũng được Sở KH&CN chú trọng. Năm 2017, Sở KH&CN đã hướng dẫn thủ tục đăng ký bảo hộ độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, nhãn hiệu hàng hóa cho gần 80 lượt cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Việc hướng dẫn các tổ chức, cá nhân bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đã giúp các tổ chức, cá nhân biết cách tự bảo vệ cho đối tượng sở hữu của mình, không xâm hại đến đối tượng sở hữu của người khác.

Công tác quản lý nhà nước về SHCN trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ như: Xây dựng, ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản pháp luật về SHCN; tuyên truyền, phổ biến kiến thức, chính sách và pháp luật về SHCN; hướng dẫn xác lập và bảo vệ quyền SHCN của các tổ chức và cá nhân; hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ của địa phương; hỗ trợ phát triển hoạt động sáng kiến trên địa bàn tỉnh; thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về SHCN... Các hoạt động đã góp phần nâng cao nhận thức cho người dân về SHCN, khuyến khích hoạt động xác lập và bảo vệ quyền SHCN cho các tổ chức và cá nhân trong toàn tỉnh, đồng thời khuyến khích hoạt động phát huy sáng kiến trên địa bàn tỉnh.

Công tác quản lý nhà nước về SHCN của tỉnh Vĩnh Phúc đã đạt được một số kết quả sau:

Công tác phối hợp nghiên cứu, đề xuất xây dựng, ban hành và đề ra các biện pháp tổ chức thực hiện các chính sách và văn bản pháp luật về SHCN nhằm thúc đẩy phát triển hoạt động SHCN đã được triển khai thực hiện, bước đầu đem lại hiệu quả nhất định trong quản lý thông qua việc: Xây dựng và ban hành các quy định quản lý về quỹ phát triển KH&CN; dự án KH&CN; đầu tư tài chính cho ứng dụng và phát triển quyền SHCN; tổ chức các Hội thi sáng tạo kỹ thuật...

Công tác tổ chức hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước về quyền SHCN được quan tâm thông qua việc: Bố trí nhân lực, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý nhà nước về quyền SHCN; trả lời ý kiến chuyên môn về SHCN; hướng dẫn nghiệp vụ về SHCN; thống kê, phân loại các đối tượng quyền SHCN; tuyên truyền phổ biến các chính sách, văn bản pháp luật về SHCN.

Việc áp dụng các quy định của pháp luật liên quan đến quyền SHCN để tổ chức thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh được tăng cường thực hiện thông qua hoạt động: Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm quyền SHCN; kiểm soát, giám sát các hoạt động liên quan đến quyền SHCN.

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm trên, công tác quản lý nhà nước về SHCN vẫn còn một số hạn chế như:

 Thứ nhất, việc phối hợp nghiên cứu, đề xuất xây dựng, ban hành và đề ra các biện pháp tổ chức thực hiện các chính sách và văn bản pháp luật về quyền SHCN trên địa bàn tỉnh chưa được xây dựng và triển khai một cách triệt để, hiệu quả chưa cao. Nguyên nhân của hạn chế này là do một số văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành của các cơ quan Trung ương liên quan đến quyền SHCN còn bất cập, nhiều thay đổi và bổ sung, tính ổn định chưa cao; một số văn bản chưa được kịp thời ban hành. Ví dụ như trong hoạt động sáng kiến, Chính phủ đã ban hành Nghị định số: 13/2012/NĐ-CP ban hành Điều lệ Sáng kiến từ ngày 02/03/2012 cho đến ngày 01/08/2013 Bộ KH&CN mới ban hành Thông tư số: 18/2013/TT-BKHCN hướng dẫn thi hành một số quy định của Điều lệ sáng kiến; nhưng đến nay hoạt động quản lý và công nhận sáng kiến vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong triển khai thực hiện vì chưa có chế tài, chế định về tài chính cụ thể cho hoạt động sáng kiến.

 Một số chính sách được ban hành chưa phù hợp với nhu cầu thực tiễn của tỉnh, chưa có quy hoạch, kế hoạch cụ thể để thực hiện các chính sách; quy trình thủ tục để thực hiện các chính sách còn rườm rà, chưa thông thoáng, gây cản trở cho quá trình triển khai thực hiện.

 Chưa có biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng các giải pháp dự thi sáng tạo kỹ thuật nhằm hỗ trợ đăng ký bảo hộ quyền SHCN đối với các sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp.v.v.

Thứ hai, việc tổ chức hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước về quyền SHCN hiệu quả chưa cao, chưa tương xứng với quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng trưởng KT - XH của tỉnh. Hạn chế này bắt nguồn từ những nguyên nhân như: Năng lực của cơ quan quản lý nhà nước về quyền SHCN còn hạn chế; hiểu biết, kinh nghiệm của cán bộ quản lý về quyền SHCN chưa sâu; lực lượng cán bộ quản lý so với quy mô quản lý quyền SHCN ở cấp tỉnh còn quá mỏng, cán bộ thường có sự luân chuyển vị trí công tác; việc phân cấp về tổ chức, bộ máy của các cơ quan quản lý nhà nước về quyền SHCN ở cấp tỉnh còn chưa sâu, chưa đủ mạnh; phân cấp nhỏ lẻ theo chức năng, nhiệm vụ quản lý của ngành, lĩnh vực từ Trung ương đến địa phương mà không phân cấp quản lý theo tên gọi cụ thể về SHTT thông qua một cơ quan quản lý duy nhất ở cấp tỉnh, chưa phân cấp quản lý đến cấp huyện; nội dung quản lý và tên gọi của đơn vị quản lý chưa thực sự ăn khớp; có quá nhiều cơ quan tham gia quản lý, phối hợp quản lý và thực thi quyền SHTT nói chung, quyền SHCN nói riêng dẫn đến việc quản lý, chỉ đạo chưa  tập trung thống nhất, chồng chéo hoặc bị bỏ lửng.

Thứ ba, việc áp dụng các quy định của pháp luật liên quan đến quyền SHTT để tổ chức thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh chưa đủ mạnh, vai trò phối hợp, hỗ trợ quản lý của các cơ quan thực thi quyền SHCN chưa được thể hiện rõ; một số cơ quan thực thi chưa có hoạt động tham gia phối hợp giải quyết các tranh chấp quyền SHCN, một số chế định pháp luật chưa được sử dụng đến. Nguyên nhân của hạn chế này là do: Hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, giám sát chủ yếu do Thanh tra KH&CN phối hợp với Phòng Quản lý chuyên ngành triển khai thực hiện với lực lượng quá mỏng; hoạt động phối hợp với các cơ quan như: Công an, Quản lý thị trường, không thường xuyên; hoạt động của cơ quan Tòa án, UBND cấp huyện trong giải quyết, xử lý các tranh chấp, xâm phạm quyền SHCN chưa được triển khai; lực lượng cán bộ thực thi quyền SHCN ở một số cơ quan liên quan chưa được quan tâm bố trí mà chủ yếu làm việc theo chế độ kiêm nhiệm; trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm của cán bộ thực thi quyền SHCN không cao;

Chính vì vậy, để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về SHCN, rất cần sự phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về phòng ngừa, chống sản xuất, buôn bán hàng giả, nhãn hàng hóa và xâm phạm quyền SHTT. Cục Sở hữu trí tuệ cần mở các lớp đào tạo chuyên sâu về SHTT cho cán bộ quản lý SHTT ở địa phương, chú trọng đến nội dung quyền SHTT; tiếp tục hỗ trợ địa phương xác lập quyền bảo hộ đối với các tài sản trí tuệ, đặc biệt là trong lĩnh vực nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý, chia sẻ thông tin cũng như phân quyền cho cơ quản lý nhà nước về SHCN ở địa phương về SHCN nhằm nâng cao hơn nữa công tác quản lý về lĩnh vực này.

Hoàng Nhung

Các tin đã đưa ngày: