Một số kết quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trong lĩnh vực đông y trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc thời gian qua

10/05/2018

Nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ là một xu thế tất yếu để phát triển nền khoa học và công nghệ của đất nước nói chung và lĩnh vực Y dược học cổ truyền (YDHCT) nói riêng. Qua tổng kết 10 năm thực hiện chỉ thị số 24-CT/TW ngày 04/7/2008 của Ban Bí thư về phát triển nền đông y Việt Nam và Hội đông y Việt Nam trong tình hình mới trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc cho thấy: Trong những năm qua công tác nghiên cứu khoa học và công nghệ, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong y học cổ truyền của tỉnh đã được đẩy mạnh. Xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học có trình độ cao, nhiều công trình nghiên cứu đã được ứng dụng vào trong công tác chẩn đoán và điều trị bệnh.

Từ năm 2009 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã triển khai thực hiện 24 đề tài, dự án khoa học cấp tỉnh và cấp Bộ có liên quan trực tiếp đến lĩnh vực Đông y. Các đề tài nghiên cứu khoa học đã tạo ra những sản phẩm thực tiễn góp phần vào việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân. Chú trọng tới việc nghiên cứu xây dựng các bài thuốc đông y như: Bài thuốc "Thăng áp thang" trong điều trị cao huyết áp. Bài thuốc Sâm linh bạch truật tán điều trị suy nhược cơ thể cho người cao tuổi. Đánh giá tác dụng của Cao Bổ ngủ trên lâm sàng; Đánh giá tác dụng bài thuốc "Hoá ứ thông mạch thang" trong điều trị tai biến mạch máu não. Đánh giá tác dụng điều trị rối loạn chuyển hóa lipid huyết của bài "Tiêu đảm thang" trên lâm sàng.  Phân tích, đánh giá tác dụng của bài thuốc Khang Thanh trên bệnh nhân Hội chứng chuyển hoá. Nghiên cứu tác dụng của thuốc Tiêu gout thang trên bệnh nhân gout. Nghiên cứu bài thuốc An xoang điều trị viêm xoang mũi. Bài thuốc “Thư cân hoạt huyết thang” trên bệnh nhân đau vai gáy do thoái hóa cột sống cổ. Nghiên cứu thực nghiệm đã đạt bước tiến quan trọng, xây dựng được nhiều mô hình dược lý là cơ sở pháp lý và khoa học cho nghiên cứu lâm sàng và dược học.

Ngoài ra, một số đề tài nghiên cứu đã ứng dụng công nghệ sinh học trong y dược học cổ truyền tạo ra hướng đi mới cho nền y học truyền thống như đề tài: Nghiên cứu chiết xuất các hoạt chất sinh học từ Rắn hổ mang nuôi thương phẩm để sản xuất thực phẩm chức năng hồi phục sức khoẻ cho vận động viên và lực lượng vũ trang. Đề tài đã nghiên cứu về các hoạt chất sinh học có trong một số loài rắn hổ mang;  xây dựng quy trình chiết xuất làm giàu các hoạt chất sinh học từ rắn hổ mang bằng enzyme;  xây dựng Quy trình ứng dụng công nghệ enzyme papain tạo bột nguyên liệu sản xuất viên tăng lực bằng một số loại enzyme; Quy trình tạo sản phẩm viên tăng lực; sản phẩm bột nguyên liệu, bột chiết xuất từ nguyên liệu rắn hổ mang.

Công tác nghiên cứu bảo tồn và phát triển cây con thuốc cũng rất được chú trọng, thời gian qua nghiên cứu phát triển cây thuốc đã đạt được bước tiến mới điển hình là các đề tài bảo tồn và phát triển cây Trà hoa vàng, cây Ba kích, Bạch chỉ, Đinh Lăng, Mạch môn, Ngưu tất, Địa liền, Sâm bố chính, Huyền sâm và Kim ngân hoa; Thử nghiệm di thực trồng cây Sâm Ngọc Linh. Bảo tồn nguồn gen cây thuốc quí (Hoa tiên-Asarum glabrum, Hoàng tinh hoa trắng-Disporopsis longifolia và Củ dòm-Stephania dielsiana) ở Vườn quốc gia Tam Đảo; Từ nguồn dược liệu địa phương  dồi dào này sẽ cung cấp nguyên liệu ổn định đảm bảo về chất lượng trong sản xuất các bài thuốc phục vụ nhân nhân vừa tăng thêm thu nhập, nâng cao giá trị kinh tế trong trồng trọt của người dân địa phương.  Hướng phát triển nuôi trồng và phát triển cây thuốc theo tiêu chuẩn GACP sẽ tạo ra dược liệu sạch, là cơ sở cho việc chủ động nguồn cung cấp dược liệu của Tỉnh và cho cả nước trong tương lai.

Bên cạnh đó công quản lý nguồn dược liệu và trong quản lý ngành đông y dược cũng được chú trọng như qua việc thực hiện các đề tài "Giải pháp nâng cao công tác quản lý chất lượng dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu" đã khảo sát các cơ sở khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền và các cơ sở sản xuất, kinh doanh dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Khảo sát các loại dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu có hàm lượng hoạt chất thấp, hay bị nhầm lẫn có trộn tạp chất, nhuộm màu và giả mạo lưu hành trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Nghiên cứu kiểm nghiệm một số dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu có hàm lượng hoạt chất thấp, hay bị nhầm lẫn có trộn tạp chất, nhuộm màu và giả mạo lưu hành trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Đánh giá và đề xuất giải pháp tăng cường quản lý chất lượng dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc; Đề tài "Đánh giá thực trạng hoạt động và đề xuất giải pháp phát triển y dược học cổ truyền tuyến cơ sở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc" đã đánh giá được thực trạng hoạt động y, dược cổ truyền : Hệ thống tổ chức khám chữa bệnh, lực lượng cán bộ y dược cổ truyền; Cơ sở vật chất, trang thiết bị chuyên môn; Kết quả khám chữa bệnh y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y học hiện đại; Đào tạo lại, đào tạo nâng cao nhân lực, đầu tư kinh phí, hiệu quả sử dụng; Quan điểm, thái độ của nhân dân về y dược cổ truyền trong khám chữa bệnh. Đề từ đó đề xuất được những giải pháp trong phát triển ngành y học cổ truyền cũng như lĩnh vực Đông Y của tỉnh.  Qua hoạt động nghiên cứu, triển khai các nhiệm vụ KH&CN nhiều cán bộ trẻ tích cực, say mê tham gia nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào trong công tác khám chữa bệnh và sản xuất dược.

Tuy nhiên, để đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội, đối với lĩnh vực Y - Dược học cổ truyền, cần tiếp tục tìm tòi, nghiên cứu ứng dụng các thành tựu công nghệ mới vào chẩn đoán, điều trị, sản xuất, bào chế dược liệu theo phương châm kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền dân tộc nhằm nâng cao tính khoa học, xác thực trong chẩn đoán; Rút ngắn thời gian điều trị bằng y học cổ truyền; Tăng tính thuận tiện trong sử dụng thuốc và tuân thủ điều trị thông qua việc bào chế, sản xuất các dạng thuốc phù hợp bằng thiết bị công nghệ mới.

Để thực hiện được các nhiệm vụ trên, trước hết ngành y tế cần nâng cao năng lực nội sinh về KH&CN, tức là nâng cao khả năng tìm kiếm, lựa chọn hợp lý, tiếp nhận và ứng dụng có hiệu quả các thành tự KH&CN mới, vận dụng sáng tạo phù hợp với tình hình địa phương. Hàng năm các đơn vị cần đảm bảo tỉ lệ ngân sách dành cho nghiên cứu khoa học theo quy định, sử dụng tốt nguồn kinh phí cho các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ. Đẩy mạnh phong trào nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật hơn nữa

Y tế với nhiệm vụ quan trọng là chăm sóc sức khoẻ con người, động lực chính của sự phát triển, vì vậy phát triển KH&CN trong lĩnh vực y tế là yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước./.

Bùi Thị Vân Anh - Phó phòng QLKH

Các tin đã đưa ngày: