Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật thụ tinh nhân tạo bằng các giống lợn mới

21/05/2014

Biện pháp phối giống truyền thống bằng cách cho nhảy trực tiếp có nguy cơ tiềm ẩn, dẫn đến việc lây lan dịch bệnh, như bệnh viêm tử cung, sẩy thai truyền nhiễm, lở mồm long móng, dịch tả, tai xanh...; các bệnh trên có thể gây chết hàng loạt, gây thiệt hại cho người chăn nuôi. Biện pháp thụ tinh nhân tạo lợn đã được ứng dụng ở nhiều địa phương trong cả nước, đây là một tiến bộ kỹ thuật mang lại hiệu quả kinh tế, là biện pháp kỹ thuật tốt nhất để sử dụng hiệu quả lợn đực giống có năng suất cao vào sản xuất đại trà.

Ở các tỉnh phía Bắc, thụ tinh nhân tạo phát triển mạnh ở các tỉnh Hải Dương, Thái Bình, với tỷ lệ đạt từ 60-80% và được các cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi đánh giá cao về hiệu quả kinh tế, như giảm chi phí phối giống cho lợn nái, tăng năng suất giá trị đàn lợn thương phẩm, hạn chế lây lan dịch bệnh. Tại Vĩnh Phúc, hàng năm số liều tinh sản xuất và cung ứng đều tăng, tuy nhiên số lợn nái được áp dụng phương pháp thụ tinh nhân tạo để phối giống còn thấp (năm 2012 chỉ đạt 25%-30%, các huyện miền núi như Sông Lô, Lập Thạch chỉ đạt 10-15%).

Trên cơ sở định hướng của tỉnh ta về phát triển thụ tinh nhân tạo cho đàn lợn nái, góp phần nâng cao năng suất và đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn lợn trên địa bàn toàn Tỉnh, năm 2013, Trung tâm Giống Vật Nuôi Tỉnh đã thực hiện đề tài “Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật thụ tinh nhân tạo bằng các giống lợn mới để nâng cao năng suất, chất lượng thịt, góp phần an toàn dịch bệnh giai đoạn 2013-2015”.

Thực hiện kế hoạch, Trung tâm đã tiến hành lựa chọn cơ cấu đàn lợn đực giống để sản xuất tinh, với các giống có tỷ lệ nạc cao, khả năng tăng trọng nhanh, nhập 19 lợn đực giống gồm các giống Landrace, Maxter16, Pietran, Pi4. Lợn có độ tuổi 6-8 tháng đã được huấn luyện nhảy giá. Lựa chọn và tiến hành thụ tinh nhân tạo cho 30 lợn nái lai tại các địa phương: 10 hộ tại xã Bình Dương - Vĩnh Tường, 10 hộ tại xã Duy Phiên - Tam Dương, 10 hộ tại xã Thanh Lãng - Bình Xuyên và 30 lợn nái ngoại tại trại của Trung tâm Giống Vật Nuôi tỉnh, trên cơ sở đó đánh giá năng suất sinh sản của đàn lợn nái khi áp dụng phương pháp thụ tinh nhân tạo; đồng thời củng cố 70 điểm cung ứng tinh lợn tại 9 huyện, thị trên địa bàn Tỉnh, xây dựng mới 5 điểm cung ứng tinh lợn.

Kết quả triển khai thực nghiệm, đến hết năm 2013, Trung tâm đã sản xuất và cung ứng cho thị trường được 47.000 liều tinh. Tinh lợn được sản xuất từ 19 lợn đực giống đã thay thế khoảng 127 lợn đực nhảy trực tiếp, người chăn nuôi giảm được chi phí khoảng 55.000 đ/lần phối giống. Lợn thương phẩm được sinh ra từ thụ tinh nhân tạo, chi phí thức ăn trên 1 kg tăng trọng thấp hơn so với lợn được sinh bằng phối giống truyền thống.

Tỷ lệ thụ thai theo dõi được của 30 lợn nái lai nuôi tại hộ nông dân đạt 73,3%; 30 lợn nái ngoại nuôi tại Trung tâm đạt 76,7%, trung bình 2 địa điểm theo dõi đạt 75%. Tỷ lệ này đạt mức độ khá cao trong tỷ lệ thụ tinh nhân tạo (yêu cầu 70-80%). Số lợn con sinh ra/ổ của lợn thí nghiệm đạt 11,10-12,07 con/ổ, số con sống đến 24h đạt 10,70 – 11,30 con/ổ, số con sống đến 21 ngày đạt 10,40-10,70 con/ổ. Qua kết quả theo dõi về năng suất sinh sản của đàn lợn nái, ta thấy các chỉ tiêu đạt và vượt mức theo định mức kỹ thuật của Bộ NN&PTNT (năm 2010). Từ kết quả theo dõi cho thấy thụ tinh nhân tạo không làm ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ thai của đàn lợn, số con sinh ra trên ổ, số con nuôi sống sau 24 h, 21 ngày đều đạt cao.

Kết quả theo dõi chất lượng tinh dịch của 2 giống lợn thuần Landrace, Pietran và 2 dòng lợn lai Maxter 16, Pi4 nuôi tại Trung tâm cho kết quả tốt, các chỉ tiêu kiểm tra chất lượng tinh nguyên đều nằm trong giới hạn và cao hơn quy định. Tinh dịch trong quá trình bảo quản có chất lượng tốt đặc biệt trong thời gian 24 h, 48 h. Các chỉ tiêu thu được đều khẳng định 4 giống lợn được nhập, nuôi dưỡng tại Trung tâm đủ tiêu chuẩn khai thác, sản xuất các liều tinh để thụ tinh nhân tạo cho lợn nái trong thời gian bảo quản đến 48 h.

Thông qua việc áp dụng kỹ thuật thụ tinh nhân tạo phối giống cho đàn lợn nái của người dân, đã góp phần giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh tại các địa phương, đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn lợn trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, mang lại hiệu quả kinh tế-xã hội rõ rệt.

Phòng TTTT

Các tin đã đưa ngày: