Tăng cường quản lý công tác đăng ký hoạt động của các tổ chức Khoa học và Công nghệ trên địa bàn Tỉnh

24/12/2012

 

Trong những năm qua, nền kinh tế của Vĩnh Phúc đã thu được những kết quả nhất định. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, thiếu bền vững do kinh tế chủ yếu tăng trưởng theo chiều rộng, dựa trên yếu tố lao động và vốn mà thiếu sự phát triển theo chiều sâu, dựa trên yếu tố khoa học công nghệ. Để kinh tế Vĩnh Phúc tiếp tục phát triển bền vững, khoa học và công nghệ cần xác lập được vị trí của mình trong nền kinh tế, các tổ chức KH&CN trên địa bàn tỉnh phải thực sự là nơi nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ KH&CN vào sản xuất, đời sống góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa.

Ngày nay, các nước đi đầu về khoa học công nghệ không chỉ có ưu thế cạnh tranh trên thị trường thế giới mà còn có ưu thế trong chuyển giao khoa học và công nghệ sang các nước khác, thúc đẩy phát triển thị trường KH&CN. Tổ chức KH&CN là nơi trực tiếp nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ KH&CN. Hầu hết các tiến bộ KH&CN trước khi được ứng dụng vào thực tiễn đều phải qua tổ chức này.

Theo thống kê của Bộ KH&CN, hiện nay trên địa bàn cả nước có 2.949 tổ chức KH&CN, trong đó có 2.387 tổ chức thuộc khu vực nhà nước, 562 tổ chức thuộc khu vực tập thể và tư nhân. Tại các tỉnh, thành phố, việc đăng ký các tổ chức KH&CN rất khiêm tốn với tổng số 1.684 tổ chức. Tính bình quân mỗi tỉnh, thành phố có khoảng 29 tổ chức KH&CN gồm các ngành: nông nghiệp, tài nguyên và môi trường, khoa học và công nghệ, xây dựng, công thương... Trên địa bàn tỉnh, hiện có 59 đơn vị có hoạt động KH&CN mang tính độc lập, đó là các trung tâm thuộc các sở, ngành của tỉnh và các phòng kỹ thuật thuộc các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.

Tổ chức KH&CN đã được xác định là một trong những nhân tố quan trọng, để phát triển khoa học và công nghệ, là động lực để thúc đẩy sự hình thành và phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Trong những năm qua các tổ chức khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh đã có những đóng góp tích cực trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đặc biệt là trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp. Khảo sát cho thấy, hầu hết các tổ chức khoa học và công nghệ trên địa bàn là tổ chức KHCN công lập, được thành lập và đi vào hoạt động từ thời kỳ bao cấp với nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật phục vụ quản lý nhà nước của ngành và tiến hành những công việc phục vụ nông dân, nông thôn. Cùng với những đổi mới trong cơ chế, chính sách quản lý KHCN trong những năm gần đây, một số tổ chức KH&CN đã được đầu tư và mở rộng cả về bề rộng lẫn chiều sâu, từng bước nâng cao tiềm lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hoạt động của một số tổ chức KH&CN ngày càng đa dạng, nhiều sản phẩm ứng dụng tiến bộ KH&CN được chuyển giao thành công, đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt, đời sống cán bộ, viên chức ngày một nâng lên như: Trung tâm Giống cây trồng, Trung tâm Kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng đất và Vật tư nông nghiệp (Sở NN&PTNT), Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN, Trung tâm Kỹ thuật và Tiết kiệm năng lượng (Sở KH&CN)... Tuy nhiên, quy mô của các tổ chức KH&CN trên địa bàn tỉnh còn nhỏ và yếu, năng lực nghiên cứu, triển khai còn nhiều hạn chế. Hiện nay, phần lớn nguồn tài chính của các tổ chức đều do ngân sách nhà nước cấp trực tiếp hoặc thông qua các chương trình, đề tài, dự án khoa học công nghệ do các cơ quan nhà nước quản lý. Kết quả nghiên cứu chưa được sản xuất ở quy mô lớn do thiếu sự liên kết giữa các tổ chức nghiên cứu với doanh nghiệp. Đặc biệt, khi có chủ trương chuyển đổi các tổ chức này sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm thì các tổ chức còn e ngại, lúng túng và nhiều đơn vị không muốn đăng ký hoạt động KH&CN vì sợ phải chuyển đổi.

Kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận hoạt động cho chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức KH&CN tỉnh Vĩnh Phúc cho thấy, qua 7 năm tiến hành công tác quản lý và cấp giấy chứng nhận, Sở KH&CN Vĩnh Phúc mới tiếp nhận được 18 hồ sơ và cấp 16 giấy chứng nhận đăng ký hoạt động cho 16 tổ chức, đơn vị hoạt động KH&CN trên địa bàn. Tuy nhiên, các tổ chức chỉ tập trung vào 2 lĩnh vực là khoa học kỹ thuật và khoa học nông nghiệp, các lĩnh vực còn lại không có đơn vị nào đăng ký. Con số này là còn rất ít so với tổng số các tổ chức, đơn vị cá nhân hiện đang hoạt động trên địa bàn tỉnh hiện nay. Theo quy định, tổ chức KH&CN (trừ trường đại học, học viện, trường cao đẳng) phải đăng ký hoạt động theo đúng quy định của luật KH&CN và chỉ được tiến hành các hoạt động KH&CN sau khi được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động KH&CN. Tuy nhiên, số lượng các tổ chức KH&CN đăng ký hoạt động còn thấp (30,5%) so với tổng số các tổ chức KH&CN hiện có trên địa bàn tỉnh. Nhiều tổ chức KH&CN có những thay đổi thông tin như vốn, nhân lực, địa điểm trụ sở cũng không làm thủ tục đăng ký lại theo quy định. Hồ sơ đăng ký hoạt động của một số tổ chức KH&CN còn chưa đảm bảo theo quy định, thiếu nhiều thông tin và các giấy tờ chứng minh như lý lịch khoa học của người đứng đầu, trụ sở, cơ sở vật chất... Việc hướng dẫn, thẩm định hồ sơ và cấp giấy phép hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho tổ chức KH&CN còn chậm.

Để thực hiện được mục tiêu phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020, định hướng phát triển các tổ chức khoa học và công nghệ cần từng bước tạo lập cơ sở pháp lý cho việc đổi mới mạnh mẽ tổ chức và hoạt động của các tổ chức KH&CN công lập theo hướng xóa bỏ dần bao cấp, thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm ở mức độ ngày càng cao. Từng bước mở rộng cả quy mô và chất lượng nhằm hình thành một hệ thống tổ chức KH&CN có đủ năng lực để kịp thời nghiên cứu, tiếp thu và ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ trong và ngoài nước vào sản xuất và đời sống xã hội của tỉnh. Chấp hành tốt quy định của pháp luật về khoa học và công nghệ, đảm bảo sự công bằng giữa các loại mô hình tổ chức KH&CN trong việc cung cấp các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ KH&CN. Trong thời gian tới, xu hướng tất yếu đối với các tổ chức nghiên cứu, triển khai, các tổ chức dịch vụ KH&CN là chuyển sang hoạt động theo cơ chế hoặc định hướng thị trường, gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và của xã hội. Xã hội hóa việc xây dựng hệ thống các tổ chức khoa học và công nghệ, hình thành hệ thống các tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập, tồn tại song song và phát triển mạnh mẽ bên cạnh hệ thống các tổ chức khoa học và công nghệ công lập.

Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức KH&CN được xác định là một đòi hỏi cần thiết trong thời gian tới nhằm nâng cao vai trò của khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Đăng ký hoạt động của các tổ chức KH&CN có một ý nghĩa hết sức quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước về KH&CN, tạo điều kiện cho cơ quan quản lý nhà nước về KH&CN kịp thời nắm bắt được nhu cầu và khả năng nghiên cứu khoa học, phát triển, ứng dụng công nghệ của các tổ chức KH&CN trên địa bàn tỉnh, làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lược phát triển KH&CN của tỉnh nói chung, đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức KH&CN nói riêng.

BBT

Các tin đã đưa ngày: