Thực trạng và giải pháp phát triển y dược học cổ truyền tuyến cơ sở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

13/06/2013

 

ở Việt Nam, nền y dược học cổ truyền (YDHCT) đã có từ rất lâu đời, gắn liền với sự phát triển truyền thống văn hóa dân tộc, có thể nói YDHCT là hệ thống y dược duy nhất, có vai trò và tiềm năng lớn trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ của nhân dân.

Tại Vĩnh Phúc, theo thống kê của Sở Y tế: Hiện nay, trên địa bàn Tỉnh có 1 bệnh viện Y học cổ truyền (YHCT), các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh đều có khoa YHCT, các bệnh viện đa khoa tuyến huyện đều có khoa hoặc tổ YHCT, các trạm y tế cấp xã có triển khai hoạt động YHCT. Tuy nhiên nguồn nhân lực về YDHCT rất mỏng và ít được đào tạo lại, các cơ sở vật chất và trang thiết bị cho việc điều trị, chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng YDHCT còn thiếu thốn.

Trong cơ chế thị trường hiện nay, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, thu nhập thấp. Chính vì vậy, việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng là mối quan tâm hàng đầu và là chủ trương của các cấp, các ngành, đặc biệt là ngành y tế địa phương.

Để củng cố phát triển YDHCT tuyến cơ sở ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh bằng YDHCT của nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc. Vừa qua, Sở Y tế Vĩnh Phúc thực hiện đề tài: “Đánh giá thực trạng hoạt động và đề xuất giải pháp phát triển y dược học cổ truyền tuyến cơ sở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc”.

Kết quả nghiên cứu của đề tài qua việc khảo sát thực trạng hoạt động YDHCT tại 9 bệnh viện đa khoa tuyến huyện và 137 trạm y tế xã, phường, thị trấn cho thấy:

100% bệnh viện đa khoa huyện có hoạt động YDHCT, trong đó tỷ lệ bệnh viện có khoa YHCT là 44,4%, tổ YHCT chiếm 55,6%; Hầu hết các trạm y tế xã đều có hoạt động YHCT, chiếm tỷ lệ 90%. Tuy nhiên, đội ngũ bác sỹ tại bệnh viện đa khoa huyện và trạm y tế xã chiếm tỷ lệ thấp lần lượt 8,4% và 1,7%; Y sỹ công tác tại trạm y tế xã chiếm tỷ lệ cao 55,1%; Dược sỹ tại BV đa khoa chiếm tỷ lệ cao nhất 63%. Bên cạnh đó, cán bộ thâm nhiên công tác trong ngành YDHCT rất thấp, 71% cán bộ YHCT tại trạm y tế xã là kiêm nhiệm.

Tình trạng cơ sở vật chất còn nghèo nàn: Các phòng khám YHCT tại trạm y tế xã được bố trí riêng biệt chiếm tỷ lệ cao nhất 59,1%; có 7,4% trạm y tế xã không có hoạt động YHCT thì không bố trí phòng khám YHCT; 51,2% số phòng tại khoa YHCT bệnh viện huyện được bố trí là phòng bệnh nhân; 26,8% là phòng thủ thuật; Trang thiết bị YHCT tại trạm y tế xã đều nhỏ hơn 100% so với quy định (hộp chống sốc chiếm tỷ lệ cao nhất 85,4%, thấp nhất là thuyền tán 2,9%); Trang thiết bị tại các bệnh viện đa khoa huyện hầu hết cũng nhỏ hơn 100% so với quy định, chỉ có máy châm cứu đạt trên 100%, không có bệnh viện nào có máy tán thuốc đông y và máy báo viên thuốc.

Các vườn thuốc Nam cung cấp nguyên liệu cho việc khám chữa bệnh bằng YDHCT chủ yếu chỉ là vườn thuốc mẫu: 95,6% trạm Y tế xã có vườn thuốc nam, bệnh viện huyện có vườn thuốc chiếm tỷ lệ thấp 22,2%. Hơn nữa, tình trạng vườn thuốc nam đang xuống cấp cần hồi phục chiếm tỷ lệ cao (bệnh viện huyện là 50%, trạm y tế xã chiếm 55%).

Về thực trạng sử dụng thuốc YHCT của người dân, tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YDHCT tại các tuyến cơ sở rất thấp và ngày càng giảm đi:  Tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YHCT kết hợp với y học hiện đại tại các bệnh viện đa khoa huyện năm 2009 đạt 4,2% thì đến năm 2011 chỉ đạt 3,4%; Tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YHCT, kết hợp YHCT với y học hiện đại tại trạm y tế tăng lên rất chậm, sau 5 năm chỉ tăng 0,7%.

Quan điểm của người bệnh trong việc lựa chọn phương pháp chữa bệnh: 50,4% số người chọn phương pháp đông y, 49,6% chọn phương pháp tây y; Tỷ lệ người chọn phương pháp chữa bệnh YHCT kết hợp cao nhất 51,9%, phương pháp không dùng thuốc thấp nhất 18,9%.

Nguyên nhân của tình trạng trên là do hệ thống tổ chức YDHCT chưa phát triển đồng bộ, cơ sở trang thiết bị kỹ thuật quá nghèo nàn và lạc hậu, đội ngũ chuyên sâu về YDHCT còn rất mỏng, nên không thu hút được người dân đến khám và chữa bệnh, hơn nữa do đặc thù của YDHCT có tính nhân dân rộng rãi, trong khi đó tâm lý của người dân là chữa bệnh bằng phương pháp YDHCT sẽ lâu khỏi hơn các phương pháp chữa bệnh bằng y học hiện đại.

Để khắc phục những bất cập trên, theo ông Đặng Quang Thanh, Chủ nhiệm đề tài thì cần phải tăng cường đầu tư về nguồn nhân lực, đào tạo cán bộ YHCT tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực hiện chiến lược phát triển YDHCT trên địa bàn Tỉnh trong những năm tiếp theo, bên cạnh đó cần đầu tư trang thiết bị YHCT, kinh phí dành riêng cho hoạt động YHCT tuyến y tế cơ sở. Cần khôi phục vườn thuốc Nam tại trạm y tế xã, cần phát động nhân dân trồng cây và sử dụng thuốc Nam tại nhà. Đẩy mạnh công tác nuôi trồng, phát triển nguồn dược liệu một cách có kế hoạch, xây dựng vùng sản xuất.

Đối với tỉnh Vĩnh Phúc, cần có kế hoạch phát triển YDHCT một cách tổng thể và phù hợp với tình hình thực tiễn. Từng bước hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý, củng cố và tăng cường đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành công tác YDHCT. Tăng cường cán bộ chuyên trách theo dõi và đánh giá công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực YDHCT ở các địa phương, khu vực cũng như toàn bộ hệ thống. Có cơ chế, chính sách để khắc phục hiện tượng phân bổ cán bộ y tế không đồng đều giữa các tuyến, giữa các vùng miền.

Việt Phương

Các tin đã đưa ngày: