Ngăn ngừa và kiểm soát sinh vật ngoại lai trên địa bàn tỉnh

13/06/2013

 

Theo một số kết quả điều tra của Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh Vĩnh Phúc, hiện nay có khoảng 13 loài sinh vật ngoại lai đang hiện hữu và phân bố khắp trên địa bàn Tỉnh, đặc biệt là các vùng đất ngập nước và các vùng đất bị bỏ hoang. Chúng đã và đang tác động xấu đến sản xuất, đa dạng sinh học, môi trường và kinh tế-xã hội của tỉnh, trong đó đặc biệt là 3 loài: ốc bươu vàng, cây Mai dương và cây Trinh nữ móc.

ốc bươu vàng xuất hiện ở hầu hết các xã, phường, thị trấn trên địa bàn Tỉnh. Mỗi năm, theo ước tính chúng gây hại khoảng 1.454,32 ha diện tích sản xuất nông nghiệp, trong đó diện tích ốc bươu vàng gây ảnh hưởng đến năng suất khoảng 545 ha/năm. Đồng thời, mỗi năm, bà con nông dân và nhà nước phải bỏ ra một khoản kinh phí rất lớn để phòng trừ loài ốc trên.

Cây Mai dương và cây Trinh nữ móc cũng xuất hiện ở hầu hết các địa phương trên địa bàn Tỉnh. Cây Mai dương tập trung ở dọc sông Phó đáy, xung quanh các bờ hồ lớn, các bờ đê trung ương, các vùng trũng ngập nước và các vùng đệm của Vườn Quốc gia Tam Đảo. Cây Trinh nữ móc tập trung chủ yếu ở các gò đồi, đất bị bỏ hoang, nhiều hộ gia đình còn trồng cây Trinh nữ móc làm bờ rào bảo vệ.

Thời gian qua, người dân đã được các cơ quan chức năng cảnh báo về tác hại của các loài sinh vật ngoại lai và cách phòng trừ. Tuy nhiên, công tác phòng trừ vẫn gặp nhiều khó khăn, do nhiều nguyên nhân. Đối với ốc bươu vàng, do đặc tính chúng sinh sản rất nhanh, một con cái có thể đẻ 2 lần/tháng, mỗi lần đẻ 500 trứng; ốc 2 tháng tuổi đã bắt đầu sinh sản và có thể sống từ 4-6 năm. Nguồn ốc bươu vàng thường trú ngụ ở các đầm, hồ, ao, vùng ngập nước nên rất khó trong việc kiểm soát và diệt trừ. Đối với cây Mai dương và cây Trinh nữ móc thuộc loại cây bụi, đa niên, thường mọc ở nơi đất trống, đất ẩm ướt, vùng nhiệt đới. Cây ra hoa và tạo hạt quanh năm, một cây có khoảng 300-700 quả, mỗi quả khoảng 14-26 hạt, quả rất dễ phát tán theo gió hoặc trôi theo dòng nước. Cũng như cây Mai dương, cây Trinh nữ móc tái sinh chủ yếu bằng hạt, hạt có lớp vỏ dày, chịu được tác động của ngoại cảnh trong quá trình phát tán và lưu giữ được ở môi trường bất thuận khoảng 2-3 năm. Hai loài cây trên còn nẩy chồi rất mạnh, từ gốc đã chặt ngang thân.

Đến nay, nhiều nước trên thế giới cũng như nhiều địa phương trên cả nước đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tiêu diệt các loài sinh vật ngoại lai trên. Đối với ốc bươu vàng, ngoài việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, người dân còn kết hợp diệt bắt, tận thu làm thức ăn cho một số loài gia cầm. Đối các loài cây dùng biện pháp triệt phá cây con; chặt sát gốc, đào lấy rễ, phơi khô, đốt nhằm diệt hạt và các bộ phận của cây; dùng thuốc trừ cỏ; dùng cây bản địa, chăn thả dê... nhưng kết quả vẫn chưa được như mong đợi, đồng thời còn gây tổn hại đến môi trường sinh thái và sức khỏe con người, do dùng thuốc bảo vệ thực vật.

Để từng bước ngăn ngừa, kiểm soát và diệt trừ loại ngoại lai ốc bươu vàng, cây Mai dương, cây Trinh nữ móc trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và sức khỏe con người, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo các ngành, khuyến cáo người dân nên áp dụng các biện pháp tổng hợp bao gồm thủ công, canh tác, sinh học, hóa học nhằm hạn chế và tiêu diệt các loài trên. Theo đó, người dân bắt ốc, trứng ốc bươu vàng; chặt, nhổ, đốt cây Mai dương và cây Trinh nữ móc. Phối hợp bón vôi bột, phân NPK, rắc tro bếp để diệt trừ ốc bươu vàng; trồng các cây bản địa để hạn chế sự phát triển của cây Mai dương, cây Trinh nữ móc. Sử dụng bẫy bả dẫn dụ và các loài thiên địch nhằm hạn chế ốc bươu vàng và sử dụng các loài thuốc bảo vệ thực vật để diệt ốc và các loài cây trên. Đồng thời, phát huy tinh thần “mỗi người dân là một chuyên gia” trong việc tham gia diệt từ ốc bươu vàng, cây Mai dương và cây Trinh nữ móc góp phần phát triển hệ sinh thái bền vững.

Khánh Hà

Các bài viết khác :
Các tin đã đưa ngày: